Bursa’da Amerikan kolejinde Hıristiyan yapılan 3 kız

1928 yılı başlarında Bursa Amerikan Kız Koleji’nde yaşanan “tanassur” yani Hıristiyanlaşma olayı Cumhuriyetin kuruluş döneminin yabancı okullar politikasında dönüm noktası olmuştur. 

Olay, Cumhuriyet gazetesi başta olmak üzere dönemin Türk basınında günlerce gündem olmuş ve hem iç kamuoyunda hem de Türk-Amerikan ilişkilerinde tartışmalara yol açmıştır.

Türkiye’de 1924 yılından başlayarak dinî eğitim alanının önce ihmal edilmesi, sonra da neredeyse tamamen yasaklanması bir kimlik buhranı meydana getirmişti. Din eğitimi 1920’lerin ortalarından itibaren adım adım sonlandırılınca bu defa yabancı okullarda Hıristiyanlık eğitimi alan ve Hıristiyanlığa özendirilen öğrencilerin durumu öngörülemediği için hadise yönetim üzerinde tam bir şok etkisi yaşatmıştı. 

Maneviyat asla boşluk kabul etmiyordu. Siz doldurmazsanız o boşluk kapanmış olmuyor, başkaları dolduruyordu.  

Bursa Amerikan Kız Koleji (o zamandaki adıyla Bursa Amerikan Kız Mektebi) 1876 yılında American Board of Commissioners for Foreign Missions adlı Protestan misyoner örgütü tarafından önce Muradiye semtinde kurulmuştu. Sonradan bugünkü Bursa Kız Anadolu Lisesinin yerine taşındı. 

1920’lerin ortalarında öğrenci sayısı 120 ila 195 arasında değişiyor, adı “Amerikan Koleji” olmasına rağmen öğrenci ve öğretmenlerinin çoğunluğu Türk ve Müslüman öğrencilerden oluşuyordu. 

1924 yılında yürürlüğe giden Tevhid-i Tedrisat Kanunu sonrasında yabancı okullarda güya dinî eğitim ve propaganda sınırlandırılmış, İncil dersleri yasaklanmıştı. Buna rağmen yeterince denetlenmiyordu. 

Bursa Amerikan Kız Koleji yatılı ve gündüzlü olarak faaliyetini sürdürmekteydi.

1927 sonbaharına gelindiğinde okulda bazı öğrenciler arasında Hıristiyanlığa ilgi uyandığı görüldü. Anlaşıldığına göre bombanın pimi Dr. Yusuf Sadi’nin kızı Sabiha’nın ruhî sıkıntılar sebebiyle jimnastik öğretmeni Edith Sanderson’a başvurmasıyla çekilmiş oldu. Sanderson ile yapılan sohbetlere kısa süre içinde matbaacı Vasıf Necdet Bey’in kızı Ma’delet ile Albay Talat Bey’in kızı Seniha da katıldı. Sonra onlara emekli asker Rıza Bey’in kızları Kâmuran ve Nemika dâhil oldu. Biyoloji öğretmeni Lucille Day de........

© Yeni Akit