menu_open Columnists
We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close

Dikey Eğitim veya Çölü Sulamak

32 0
15.04.2026

Dikey Eğitim veya Çölü Sulamak

Eğitim bizim neredeyse iki asırlık meselemiz. İnsanımızın nasıl eğitileceği, eğitim sisteminin hangi amaca yönelik insan yetiştireceği modernleşme krizimizin en büyük meselesi olmuştur. 

Gelişim ve yayılma hızı durmaksızın artan Batı karşısında can havliyle, bir kurtarıcıya sarılır gibi sarıldık eğitime. Bu yüzden bizde modern eğitim Batı baskısı ve tehdidine karşı bir reaksiyon olarak doğmuştur. 

Bu haleti ruhiye eğitim anlayışımızın da temelini oluşturur. Eğitim bizde genel hatlarıyla üç işleve sahiptir. 

Siyasal birliği oluşturma ve pekiştirme

Toplumsal uyumu sağlama

Görüldüğü üzere eğitimin genel karakteristiği ideolojiktir ve Abdülhamid döneminde de Cumhuriyet döneminde de bu karakteristik pek fazla değişmez. 

Batı’nın ilerleyişini durdurmak için daha fazla insanı eğitmek motivasyonu eğitim sisteminin yönünü yatay olarak belirlemiştir. Daha fazla insana, daha fazla köye, kasabaya, dersliğe, okula, laboratuvara ulaşmak, yani nicelik birincil hedef olmuştur uzun yıllar. 

Abdülhamit bu bakış açısıyla memleketin her yanına 9 binden fazla okul açmıştır mesela. Biz de bunu ve bugün okul öncesi eğitimde seviyelerini tutturmuş olmayı bir başarı olarak görür ve dillendiririz. 

Fakat bugün içinde olduğumuz şartları düşündüğümüzde eğitim tarihimize egemen olan paradigmanın fiilen değiştiğini görürüz. Geçmişte okul, bilgiye, kitaba, öğretmene erişimin tek mekânı idi. 

Bugün böyle değil. Bugün çok değişik platformlarda insanların kendilerini diledikleri gibi yetiştirebildikleri bir dönemdeyiz. Elimizin altında dünyanın en büyük kütüphanelerine erişim imkânı var. İnsanlar internet sayesinde dil öğrenip pratik yapabiliyorlar. Akla gelebilecek hemen her konuda uzmanları tarafından hazırlanmış sayısız video yahut dokümana, talep edenler ulaşabiliyor. 

Öğrenmek gerçek anlamda bir “talep”, bir “gönüllük” işi haline gelmiş durumda.  İnsanlık tarihinde öğrenmenin bu kadar demokratik şartlara sahip olduğu bir dönem........

© Yeni Akit