Yeniden şekillenen güç dengeleri

AHMET VAROL

İnsanlık tarihi pek çok kez güç merkezlerinin yer değiştirdiğine ve güç dengelerinin değiştiğine şahit olmuştur. Ancak bu tür değişimler bazen çok hızlı ataklarla bazen de uzun süreli süreçler içinde gerçekleşmiştir.

Yirminci yüzyılda dünyada güç dengesi, iki kutuplu dünya formülü üzerine şekil almıştı. Sovyetler Birliği’nin çökmesinden sonra ABD’nin artık tüm dünyada egemenliği ele geçireceği bir tek kutuplu dünya teorisi üzerinde duruldu. Ancak bu teori tutmadı ve ABD’nin, özellikle 11 Eylül olaylarını bahane ederek Afganistan ve Irak’ı işgal etmek suretiyle tüm dünyayı kendisinin küresel otoritesini kabul etmeye zorlama çabası başarılı olamadı. Bunda tabii ki hem Irak’ta hem de Afganistan’da Amerikan işgaline karşı özgürlük ve bağımsızlık mücadelesi verilmesinin önemli rolü olmuştur.

Bunun ardından “tek kutuplu dünya” teorisinin yerini “bölgesel güçler teorisi” almaya ve bu teori etrafında yeni formüller oluşturulmaya başlandı. Ama bir yandan da hâlâ tüm dünyayı etkileyebilen ve yönlendirebilen küresel güçlerin varlığı gerçeği de gözden uzak tutulmuyordu.

Son dönemde dünyada güç dengelerinin yeni bir değişim sürecine girdiği artık pek çok yorumcu tarafından kabul edilmekte ve dile getirilmektedir. Ancak yeni sürecin şekil almasının arka........

© Yeni Akit