menu_open Columnists
We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close

Kemalist sosyalizm, Kemalist komünizm

17 1
06.02.2026

Yıldırım Koç yazdı…

“Kemalist sosyalizm”, çok eskilerde de ara sıra kullanılan ve ancak üzerinde fazla çalışılmamış bir kavramdı.

1976 yılında İlerici Yurtsever Gençlik Dergisi’nde şöyle deniyordu: “Bu tip sosyalizm anlayışına örnek olarak şunları sayabiliriz: Arap Sosyalizmi, Yeşil Sosyalizm, Nasır Sosyalizmi, İslâm Sosyalizmi, Burma Sosyalizmi, Kemalist Sosyalizm, Türk Sosyalizmi v.s.” (İlerici Yurtsever Gençlik, “Gençlik ve İdeoloji Savaşımı – I,” 7 Haziran 1976, Sayı 15;7)

Aynı derginin bir sonraki sayısında da aynı kavram kullanılıyordu: “Nitekim Kemalizm ile bu tür sosyalizm anlayışının doğal bileşimi sonucu özünde milliyetçi ve ütopik olan Kemalist Sosyalizm ya da Türk Sosyalizmi teorileri ortaya çıktı. Fakat etkili olamadı.” (İlerici Yurtsever Gençlik, “Gençlik ve İdeoloji Savaşımı-II”, 21 Haziran 1976, Sayı 16;6)

1978 yılında Ürün Sosyalist Dergi’de yayımlanan bir yazıda da bu kavram kullanılmıştı:

“27 Mayıs’la birlikte güçlü bir anti -emperyalist düşünce akımı gelişmişti. Ulusçu düşünceler çeşitli biçimler alıyordu. Kimi ilerici, kimi gerici. İlerici olanlar sosyalist düşünceye yaklaşıyor, ondan esinleniyor, bunlar birbirine karışıyordu. Bunun sonucunda sosyalizm adı altında gerçekte ulusçu olan düşünceler ortaya çıktı. ‘Milli Sosyalizm’, ‘Kemalist Sosyalizm’, ‘Türk Sosyalizmi’ gibi. TİP bu görüşlerle tartışıyor ve cephe alıyordu. Ne var ki, o da kendi içinde ideolojik olarak bir bütün değildi. Sapmalara gebeydi. Nitekim çok geçmeden Aybar’ın ‘Türkiye’ye özgü, güleryüzlü, insancıl sosyalizm’ adı altındaki revizyonist gerici sapması boy verdi. Boran ekibi ise sapmaların etkisi altındaki ideolojik bulanıklıkları nedeniyle partiyi toparlayıcı, parti militanlarını doyurucu olamadılar.” (Ahmet Remzi Torun, “Legal Marksizm ve Legal Sosyalist Partiler”, Ürün Sosyalist Dergi, Ocak 1978, Sayı 43;66)

1996 yılında Söz Dergisi’nde de bu kavrama rastlanmaktadır: “Türkiyeli sosyalistlerin bir çoğundaki ‘Kemalist sosyalizm’........

© Veryansın TV