Geçen haftaki yazımızda, son dünya şampiyonasında İspanya’nın başarısını değerlendirirken, karakter, ciddiyet, disiplin, sağlam duruş meselesinin ne kadar önemli olduğunu belirtmiştik. Böyle bir konu ortaya çıktığında tarihimizde aklıma gelen en önemli isimlerden biri şüphesiz Köprülü Mehmed Paşa’dır.

Köprülü Mehmed Paşa, Veziriazam Boşnak Hüsrev Paşa hazinedarlığından yetişmişti. Karaman Beylerbeyi iken, isyan eden Sivas Valisi Varvar Ali Paşa üzerine gönderilmiş ise de Ali Paşa’nın kuvvetlerine esir düşmüştü. İbşir Paşa tarafından kurtarılmasını takiben de görevinden azledilmişti.

Uzun müddet Köprülü kasabasında oturmuş daha sonra Köstendil, Amasya ve Trablusşam eyaletlerinde görev yapmıştır.

1655 yılında Boynueğri Mehmed Paşa Veziriazam olup İstanbul’a gelirken Köprülü Mehmed Paşa da evvelce azledilmiş olduğundan Eskişehir’de bulunuyordu. Burada Veziriazam’ı karşılamış ve beraberce İstanbul’a gelmişlerdir.

Veziriazam’la birlikte İstanbul’a gelirlerken Köprülü devlet işleri hakkında Boynueğri ile çok şeyler konuşmuşlardı. İstanbul’a gelince Veziriazam ona bir miktar tayinat verdirip Beyazıt’ta bir konakta oturtmuştur.

Köp­rülü bu konakta oturup kendisinin bir valiliğe tayinini beklerken eski dostu Mimar Kasım Ağa ve onun vasıtasıyla daha bir kısım yeni dostlarla tanışmıştı.

Osmanlı Devleti ise bu dönemde uzun süredir devam eden idari karışıklıklarla boğuşuyordu. Son sekiz senede on üç defa sadaret değişikliği olmuştu. Asker taifesi en küçük meselede ayaklanır olmuştu. Kısa süren sadrazamlıklar Osmanlı idaresindeki istikrarsızlığı had safhaya çıkarmıştı.

Çok geçmeden Boynueğri Mehmed Paşa’nın da azil durumu ortaya çıkmıştı. İşte bu durumda Mimar Kasım Ağa eskiden beri tanıştığı ve fikirlerine hayran olduğu Köprülü Mehmed Paşa’yı sadaret için Valide Sultan’a tavsiyede bulundu.

Ancak Köprülü Mehmed Paşa kendisiyle yapılan görüşmelerde bu zor görevin üstesinden gelebileceğini fakat bu zor vazifeyi kabul etmeden önce Valide Turhan Sultan ve Padişah’a arz etmek istediği birtakım konuların olduğunu ifade etmişti.

Köprülü Mehmed Paşa’nın böyle bir talepte bulunması Mimar Kasım Ağa ve adamları tarafından hayretle karşılanmıştı.

Herkes devlete hissedar olmak ister!

Kasım Ağa ve etrafındakiler hayret ededursun, daha önceki sadrazamların şartsız bir şekilde, hiçbir fikir ileri sürmeden kabul ettikleri sadrazamlık makamını, bu ihtiyar vezirin bazı şartlar ileri sürerek kabul edeceğini açıklaması, aksi hâlde bu vazifeyi kabul edemeyeceğini belirtmesi genç padişahı ve annesi Valide Sultan’ı derinden etkilemişti.

Devleti içinde bulunduğu durumdan kurtaracak kişinin böyle dirayetli bir kişiliğe sahip olması onları ümitlendirmişti. Zira saltanatı ele aldıkları günlerden bugüne işbaşına getirmiş oldukları sadrazamlar, bir türlü faydalı olamamışlardı. İçte ve dışta müdahaleler sonucunda ülkeyi hem sosyal hem de ekonomik açıdan iflas etme noktasına getirmişlerdi.

Neticede........

© Türkiye