Dünyanın farklı yerlerinde 16 yaş altının sosyal medyaya erişimini sınırlamaya dönük düzenlemeler yapılmakta. Bu çabada iki meşru kaygı çarpışıyor: Çocuğun korunması ve ifade ve bilgiye erişim özgürlüğü. Örneğin Avustralya 16 yaş altına belirli sosyal medya platformlarında hesap açmayı yasaklayan bir “asgari yaş” düzenlemesini 2024’te kabul etti. Bu modelde ebeveyn izni de yaş sınırını geçersizleştirmiyor. İspanya ise 16 yaş altına sosyal medya yasağı getirmeye dönük bir hazırlık ve yaş doğrulamasını “etkin” kılma hedefini kamuoyuna duyurdu. Fransa’da 15 yaş altı için ebeveyn onayı ve yaş doğrulaması yaklaşımı uzun süredir gündemde.

İnsan hakları açısından bakıldığında, çocukların “hak öznesi” olduğu açık bir gerçek Çocukların da ifade özgürlüğü var ve onlar da bilgiye erişebilir. Aynı zamanda devletler, çocukları istismar, zorbalık, manipülasyon ve psikolojik zarar gibi risklerden korumakla yükümlü. Bu iki hat, hukuken genellikle “meşru amaç kanunilik gereklilik orantılılık” ilkeleriyle uzlaştırılır. Yani “çocukları koruyoruz” gerekçesi tek başına her yasağı otomatik olarak meşru kılmaz; çocukların sosyal medyaya erişimine müdahalenin gerçekten gerekli olup olmadığının ve daha az sınırlayıcı araçlarla aynı hedeflere ulaşılıp ulaşılamayacağının sorgulanması gerekir.

16 yaş sınırı gibi “sert” eşikler,........

© Türkiye