menu_open Columnists
We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close

CHP: Kurucu parti mi, diktatörlük kalıntısı mı?

67 0
29.07.2026

Özel’in öncülüğünde bir grubun CHP’den ayrılarak Yeni Parti’yi kurması, CHP’nin tarihi ve Türkiye siyasetindeki yeri hakkındaki ezberlerin tekrarlanmasına yol açtı. Çeşitli medya organlarında CHP’nin Türkiye’nin en eski siyasi partisi olduğu, cumhuriyeti ve devleti kurduğu, köklü bir siyasi geleneği temsil ettiği söylendi.

CHP, devleti kuran bir parti olmaktan ziyade, devlet tarafından oluşturulan bir siyasi yapılanmadır. Demokratik siyasi partiler, toplumdaki farklı görüşleri ve menfaatleri temsil etmek ve seçimlerde iktidara gelmek için yarışmak amacıyla kurulur. CHP’nin doğduğu dönemde ise serbest seçimler, ifade ve örgütlenme özgürlüğü, meşru siyasi muhalefet ve partiler arası rekabet yoktu. Bu nedenle, o günkü CHP’yi bugünkü anlamıyla demokratik bir siyasi parti gibi değerlendirmek tarihî gerçeklerle bağdaşmaz.

CHP, toplumun belirli bir kesiminin taleplerini devlete taşımak üzere kurulmadı. Hedefi, bütün bireyleri ve toplumu resmî ideolojinin öngördüğü kalıba göre şekillendirmekti. “Parti” adını taşıması, ona kendiliğinden demokratik bir nitelik kazandırmaz. Demokratik bir partinin varlığı, rakip partilerin serbestçe kurulabilmesine ve iktidarın seçim yoluyla el değiştirebilmesine bağlıdır.

CHP, 1950’ye kadar tek parti cumhuriyetinin ana öznesi oldu. Devlet ile parti iç içe geçti; parti yöneticileri devlet yöneticileriyle özdeşleşti. Siyasi........

© Türkiye