Yarın 14 Mayıs 1950 seçimlerinin 76. yıl dönümü. 14 Mayıs, Türkiye siyasi tarihi bakımından sıradan bir seçim tarihi değildir; Türkiye’de halkın ilk defa çok partili, yarışmacı, serbest ve adil bir seçimle iktidarı değiştirdiği gündür. Demokrat Parti’nin zaferiyle sonuçlanan bu seçim, tek parti döneminin kapanmasını ve modern Türkiye demokrasisinin fiilen doğuşunu temsil eder. Bu yüzden 14 Mayıs’ı sadece Demokrat Parti’nin veya Adnan Menderes’in zaferi olarak görmek eksik olur. Bu tarih, milletin devlet üzerindeki söz hakkını kazanmaya başladığı gündür.

Türkiye’de “Cumhuriyet” 1923’le özdeşleştirilmektedir. Ancak, otantik cumhuriyet fikri yalnızca bir devlet şekline değil, siyasi eşitliğe, halkın katılımına ve yöneticilerin vatandaş karşısındaki sorumluluğuna dayanır. Bu ölçüyle bakıldığında 1923 sonrasında kurulan düzenin gerçek anlamda bir cumhuriyet olduğu kolay kolay söylenemez. Zira o dönemde siyaset, vatandaşın serbest tercihiyle şekillenen çoğulcu bir alan olmaktan çok, tek merkezli bir parti-devlet yapısının kontrolündeydi.

Tek parti dönemi, siyasi iktidarın halkın ne dediğinden uzak şekilde bir merkezde toplanması bakımından otoriteryen; devlet tarafından yeni bir insan ve yeni bir toplum ortaya çıkarma iddiasıyla toplumsal hayata derin müdahalelerde bulunulması bakımından........

© Türkiye