Kadına yönelik şiddet, günümüzde ne yazık ki herkesin dilinde olan bir konu.

Kadınların Dövülmesi Meselesi (Nisâ Suresi 34.)

Kalıp yargılarla mücadele – “Müslüman erkekler hakkında konuşmalıyız”

Din, erkekleri maço bir yapıya mı büründürüyor? İslam ilahiyatçısı Mouhanad Khorchide, İslam’da erkeklik üzerine bir kitap kaleme aldı ve yeni erkeklik modelleriyle, ataerkil Müslüman klişesine karşı çıkmayı amaçlıyor.

“Erkekler hakkında konuşmamız gerekiyor,” diyor Mouhanad Khorchide. “İslami bağlamda kadınların özgürleşmesi ve kadınların rolü üzerine çokça konuşuyoruz. Ancak asıl odaklanmamız gerekenler erkekler.”

Din eğitimi uzmanı, kısa süre önce Müslüman erkekliği üzerine bir kitap kaleme aldı.

Burada, Müslüman erkekliğinin sorunlu biçimlerinin kısmen gerçekten de dinden kaynaklandığına dikkat çekiyor. Bu durum; kontrol, tahakküm ve sertlikle; yani ne duygu ne de zayıflık göstermekle ilgilidir.

Khorchide burada kendi deneyimlerinden yola çıkıyor: Annesi, erkek çocukların ev işlerine yardım etmesi konusunda ısrarcıydı. Ancak amcası ziyarete geldiğinde bu durum asla gerçekleşmezdi; amcanın, erkek çocukları bulaşık yıkarken görmesine izin verilmezdi.

Baştan çıkarıcı olarak kadın, ataerkil figür olarak erkek

Zira ataerkil bakış açısına göre kadınlar erkeklerden aşağı konumdadır. İlahiyatçı, bu durumun Kur’an ve Sünnet’ten çıkarılabileceğini ifade eder. Örneğin, kutsal metnin çeşitli yorumlara açık ve tartışmalı bir bölümü olan Nisa Suresi’nin 34. ayetini örnek gösterir.

Söz konusu ayette, erkeklerin kadınlardan sorumlu olduğu ve erdemli bir kadının itaatkâr olması gerektiği belirtilir. Böylece geleneksel yorum, burada erkek ile kadın arasında açık bir hiyerarşi tesis eder. Miras ve boşanmaya ilişkin Kur’an hükümleri uyarınca kadınların dezavantajlı bir konumda bulunması da, erkeklerin daha üstün bir değere sahip görüldüğünün bir işareti olarak yorumlanabilir.

Mouhanad Khorchide. Sertliğin Ötesinde: Kur’an Neden Maçolara Yer Vermez? Verlag Herder, 2026.

“Erkekler hakkında konuşmamız gerekiyor,” diyor Mouhanad Khorchide. “İslami bağlamda, kadınların özgürleşmesi ve kadınların rolü hakkında çok konuşuyoruz. Ama gerçekten odaklanmamız gereken şey erkekler.”

Din eğitimcisi, Müslüman erkekliği hakkında yeni bir kitap yazdı.

Siyah takım elbiseli bir kişi yeşil bir çalının önünde duruyor.

Resim alt yazısı: Mouhanad Khorchide, Batı Avrupa’da türünün ilk örneği olan Münster Üniversitesi İslam Teolojisi Fakültesi Dekanı ve din eğitimi profesörüdür. Münster Üniversitesi, Peter Grewer.

Kitabında, sorunlu Müslüman erkekliğinin kısmen dinden kaynaklandığına dikkat çekiyor. Kontrol, baskınlık ve sertlikle ilgili. Duygu göstermemek ve zayıflık göstermemekle ilgili.

Khorchide kendi deneyimini paylaşıyor: Annesi, oğlanların ev işlerine yardım etmeleri konusunda ısrarcıydı. Ancak, amcası ziyarete geldiğinde bu asla gerçekleşmedi; amcasının oğlanların bulaşık yıkadığını görmesine izin verilmiyordu.

Kadın ayartma, erkek ataerkil figür

Çünkü ataerkil görüşe göre kadınlar erkeklerden aşağıdır. Teolog, bu fikrin Kur’an ve Sünnet’ten kaynaklandığını belirtiyor. Örneğin, çeşitli yorumlara açık olan tartışmalı bir ayet olan 4. Sure, 34. ayeti örnek gösteriyor.

Bu ayette erkeklerin kadınlardan sorumlu olduğu ve dindar bir kadının itaatkâr bir kadın olduğu belirtiliyor. Geleneksel yorum, burada erkek ve kadın arasında açık bir hiyerarşi kuruyor. Kur’an’da kadınların miras ve boşanma yasaları konusunda dezavantajlı olması da erkeklerin daha değerli görüldüğünün bir göstergesi olarak........

© Turkish Forum