De oude politieke rot Johan Remkes schreef in 2018 zonder omhaal: ‘De directe invloed van de Nederlandse kiezer op de kabinetsformatie is nihil’. Ongeveer in dezelfde tijd noteerde de éminence grise onder de politieke waarnemers, Joop van den Berg: ‘Formaties zijn levensgevaarlijk voor partijen en meer dan eens ook voor individuele politici’.

NIEUW

Van regio- tot wereldnieuws, van sport tot cultuur

Al vanaf

Je zou uit beide waarnemingen de conclusie moeten trekken dat de formatie, het systeem van machtsvorming in ons coalitiebestel, haar langste tijd heeft gehad. Remkes leverde daar, met de staatscommissie die ons bestel doorlichtte, nog een argument voor aan: ‘Er is nauwelijks een rechtstreeks verband tussen de uitslag van de verkiezingen en de uitkomst van een kabinetsformatie’.

Is het al onbevredigend dat de kiezers na hun soevereine moment in het stemhokje nog vóór het verstrijken van de dag worden teruggebracht tot een rekensom, nog frustrerender is dat zij geen benul hebben waartoe hun stem leidt. ‘In ons land kunnen burgers wel stemmen, maar niet kiezen’, schreef de toenmalige hoofdredacteur van deze krant, Sieuwert Bruins Slot, in de jaren zestig.

Dan de feiten: de formaties van de laatste twee kabinetten duurden........

© Trouw