Τελικά έγινε ή δεν έγινε η περιώνυμος «αναδιάταξη του πολιτικού σκηνικού»; Εγινε αν δώσουμε βάση στους τίτλους πολλών ΜΜΕ. Μάλλον όχι, αν σταθούμε στα αποτελέσματα των πρώτων δημοσκοπήσεων. Εμφανίστηκαν τα δύο νέα κόμματα, του Τσίπρα και της Καρυστιανού, αλλά η δομή και οι ουσιαστικοί συσχετισμοί του κομματικού συστήματος έμειναν σχεδόν ίδιοι. Σωστά οι δημοσκόποι μας προειδοποιούν: περιμένετε ως τον Σεπτέμβριο για να δούμε την τελική αναδιάταξη του πολιτικού-κομματικού σκηνικού. Ας πούμε λοιπόν ότι το κομματικό σύστημα έμεινε ίδιο μέχρι νεωτέρας. Και η μόνη νεότερη είδηση που θα το άλλαζε είναι αν κάποιο από τα μεσαία κόμματα πεταγόταν πάνω από το 20%. Δύσκολο, αν όχι απίθανο.

Δεν μου αρέσουν οι μαντείες όταν δεν βασίζονται σε κάποια στοιχεία ή εύλογες υποθέσεις. Ισχυρίζομαι όμως ότι στην περίοδο αυτή μάλλον έχουμε πέσει θύματα ενός ιδιότυπου φαινομένου. Πολλή κίνηση και αφρός στην επιφάνεια, λιγότερη κίνηση και αναταραχή στο βάθος. Με άλλα λόγια, η «υπερκινητικότητα» των επαγγελματιών της πολιτικής που κατακλύζει την καθημερινή ειδησεογραφία μάλλον δεν αντιστοιχεί στις πιο σταθερές συμπεριφορές των απλών πολιτών. Νομίζω ότι τα μοτίβα των ατομικών πολιτικών-κομματικών επιλογών που καταγράφονται στις δημοσκοπήσεις είναι πιο σταθερά και κατανοήσιμα με τα καθιερωμένα μοντέλα ερμηνείας της εκλογικής συμπεριφοράς – οικονομική ψήφος, ψήφος ιδεολογικής ταυτότητας και παράδοσης, ψήφος πελατειακής ανταλλαγής κ.λπ.

Η ανωτέρω διαισθητική εκτίμηση δεν παραβλέπει φυσικά τους μετασχηματισμούς, τις αντιθέσεις, τις οικονομικές και συναισθηματικές εντάσεις που διατρέχουν την κοινωνία μας σε αυτούς τους καιρούς της αβεβαιότητας. Ξέρουμε άλλωστε ότι όταν ο κόσμος αλλάζει ραγδαία, διαχέεται μια ακαθόριστη κοινωνική δυσφορία. Αλλά ίσως είναι ίδιον τέτοιων περιόδων η αντιφατική συνύπαρξη της επιθυμίας αλλαγής και σταθερότητας.

Σε κάθε περίπτωση, οι........

© Ta Nea