20. sıradan 51’e düşüş: Trump demokrasiyi bir yılda çökertti!..
İran’la savaşmayı çok istiyor ABD Başkanı George W. Bush, hatta kara harekatı üzerinde duruyor. 2003 yılında Bush’u bu hevesinden vazgeçiren dönemin Savunma Bakanı Colin Powell.
Tarihte iki örneği var:
“M.Ö. 330 dolayında Büyük İskender ve...
14. Yüzyılın sonlarında Timur.
İran’ı işgal edebilen iki büyük hükümdar. İran’a kara harekatı coğrafya koşulları açısından çok zor” (Tom Marshall, Die Macht Der Geographie im 21. Jahrhundert, s.62).
Çok geniş topraklara sahip İran’da çöller, bataklıklar ve dağlık bölgelerde kara harekatı yürütmek, her türlü teknolojik desteğe rağmen, kolay değil.
Bugün Trump’ın İran’a kara harekatı ile ilgili söylediği birbirini tutmaz laflarının arkasında coğrafya engeli var, olağanüstü riskli.
Sayısız Amerikan askeri oradan bir daha geri dönemez.
Ama Trump bu, ruh hastasının teki!..
Maliyetle tanışmak
Trump’ın İran savaşı Amerikan Halkı’nda huzursuzluğa, daha ötesi Trump’ı sorgulamaya yol açıyor. Bunun ilk göstergesi geçen hafta yaşanıyor.
Amerika’da benzin ve dizel fiyatları artıyor.
Amerikan halkı savaşın maliyeti ile tanışıyor.
Ekonomik maliyet, siyasi itirazların önüne geçiyor.
Ayrıca, savaş için Kongre’den 200 milyar dolarlık ek bütçe istemesi Trump’a olan desteği azaltıyor.
Sadece bir yıl
Ancak, günümüzde bunun çaresi var.
Demokrasiden vazgeçmek!..
Pek çok demokraside denge - denetim sistemi bozuluyor, hukukun üstünlüğü zayıflıyor, bağımsız medya kıskaca alınıyor, düşünce ve ifade özgürlüğü kısıtlanıyor.
Trump’la birlikte Amerika bunun tipik örneklerinin başında geliyor.
Bir ülkede seçimlere rağmen, otokratik yönetime geçmek bazen dört - beş yıl, bazen sekiz - on yıl alabiliyor.
Amerika’da demokrasinin bozulması sadece bir yıl alıyor.
Başrolde Trump
Yavuz Baydar’ın aktardığı bir araştırma var.
İsveç Göteborg Üniversitesi bünyesinde yer alan V - Dem İnstitute çok gerilere giderek, uzun yılları kapsayan, dünya çapındaki demokrasi araştırmasına göre:
-Medya tehdit altında,
-Muhalefet üzerinde yargısal baskı var,
-Kaynaklar sadece iktidar lehine kullanılıyor,
-Meclis etkisini kaybediyor.
Dünya nüfusunun yüzde 41’i otokratik yönetimler altında yaşıyor.
En çarpıcı sonuç Amerika ile ilgili:
Amerika’da demokrasi endeksi 180 ülke arasında 20’nci iken, Trump’la birlikte 51’inciliğe düşüyor.
Bir yıl içinde dünyada demokrasinin en hızla çöktüğü ülke Amerika.
Başrolde Trump!..
Fed Başkanı onayı
Çürüyen demokrasilerin önemli bir özelliği daha var:
Kendisine kayıtsız şartsız bağlı bürokrasi oluşturmak.
Amerika’da beş gün önce bunun iktisat kurallarını altüst eden bir örneği görülüyor.
Trump iktidara geldiğinden beri Amerikan Merkez Bankası (FED) Başkanı Jerome Powell’ı “faizleri düşür” diye baskı altına alıyor. Powell düşürmüyor, Trump onu istifaya zorluyor.
Geçen haftaki toplantıda faizi yine düşürmüyor. Artan enflasyona karşı faizleri düşürmek ekonomik krizi davet etmekle eş anlamlı, hele de savaş varken.
FED 1’e karşı 11 oyla faizleri sabit tutuyor.
Bir kişi faizin indirilmesi yönünde oy kullanıyor.
Kim o bir kişi?..
Stephen Miran.
Faizin indirilmesini isteyen Trump’ın FED Başkan adayı!..
Trump’ın kuyruğunda ya, ekonomik kural arkadan geliyor, faizin indirilmesi yönünde oy kullanıyor.
Federal İletişim Komisyonu
Amerika’da demokrasi ağır yaralanırken...
Büyük ölçüde Trump’ın karşısında duran medya ne olacak?..
Trump o medyaya mensup gazetecilere hakaret etmekle meşgul, hakaret yetmez.
Devreye Federal İletişim Komisyonu giriyor. Medyayı hizaya getirmeye hevesli bir komisyon. Son açıklaması bunun kanıtı:
“Savaş haberlerini Trump Yönetiminin beklentileri doğrultusunda yayınlamayan medya kuruluşlarının lisansları iptal edilecek”.
Demokrasiye veda eden ülkeler birbirinin kopyası gibi!..
Bir yıl gibi kısa sürede, demokrasiyi aşındırmasına rağmen...
Trump’ın işi hem Amerika’da hem savaşta yine de kolay değil.
