Günümüz finansal futbolu dev stadyumların parlak ışıkları, rekor kıran transfer ücretleri ve milyarlarca dolarlık yayın haklarının ardında derin bir yapısal kriz yaşıyor. Tribünlerde coşku, sahada rekabet var gibi görünse de, bilançolara baktığımızda bambaşka bir gerçek ortaya çıkıyor: kazanılan maçlar, kaybedilen mali akılla örtüşüyor. Bugün futbol, tarihinin en parlak vitrinine sahipken aynı anda en derin yapısal krizini yaşıyor.

Kulüpler, kontrolsüzce yükselen maliyetleri karşılayabilmek için artık sadece oyuncuları değil, kulübün “ruhu” sayılan tarihî mirasını, stadyumlarını, antrenman tesislerini ve hatta kadın takımlarını bile birer “finansal enstrüman” olarak satışa çıkarıyor. Nitekim bu bağlamda, İngiliz Premier Lig’den gelen 2024/25 mali verileri, oyunun yalnızca etik zeminini değil, rasyonel ekonomik temelini de kaybettiğinin en somut kanıtıdır.

Premier Lig’in milyar sterlinlik kara deliği

Dünyanın en zengin ve en çok izlenen ligi olan Premier Lig, 2024/25 sezonunda mali açıdan tam bir felaket tablosu çizdi. Ligdeki 20 kulüpten yalnızca 6’sı gerçek anlamda kâr edebildi. Toplam zarar 713 milyon sterlin seviyesinde gerçekleşti. Yaratıcı muhasebe yöntemleri hariç tutulduğunda zarar rakamının 1 milyar sterlin sınırını aştığı belirtiliyor.

En çarpıcı örnekleri sizlerle paylaşırsam:

Nottingham Forest özelinde durum daha da dikkat çekici. Kulüp gelirlerini 190 milyon sterlinden 222 milyon sterline çıkararak ’lik rekor bir artış yakaladı. Yayın gelirleri 159 milyon sterline ( 29 milyon£), ticari gelirler 39 milyon sterline ( 9 milyon£), gişe gelirleri ise 20 milyon sterline ( 6 milyon £) yükseldi. Avrupa Ligi’ne katılım ve ligdeki 7. sıra bu artışı tetikledi. Ancak oyuncu satışlarından elde edilen kâr 101 milyon sterlinden sadece 7 milyon sterline düşerek 91 milyon sterlinlik dev bir açık yarattı. Amortisman giderleri 69 milyon sterline, diğer işletme giderleri ise 44 milyon sterline çıktı. Sonuç: Saha’da sportif başarı varken kasada felaket yaşandı.

Ligde ücret enflasyonu da kontrolden çıkmış durumda. Liverpool’un ücret bordrosu 428 milyon Sterlin, Manchester City’nin ise 400 Sterlin milyon civarındaydı. Birçok kulüpte Ücretler/Gelir oranı u-80’leri aşarken, bu durum PSR (Profit and Sustainability Rules) kurallarını sürekli zorluyor.

“Grup içi satışlar” ve muhasebe illüzyonu rekabeti öldürüyor!

Premier Lig ve UEFA’nın mali kuralları (PSR), üç yıllık dönemde maksimum £105 milyon zarar sınırı getiriyor. Bu limite takılmamak için kulüpler “related party transactions” (ilişkili taraf işlemleri) yöntemine sarılıyor. Aston Villa, Newcastle, Everton ve özellikle Chelsea bu stratejide öncü oldu.

© T24