Ortadoğu’ya çekidüzen vermek
Bugün (salı), yazmak istediğim konuyla ilgili olarak vakit azaldığı halde dolaysız bir cümle ya da hiç değilse bir iki kaynak içeren bir notumun bile olmadığını görünce biraz paniğe kapıldım. Zihnimde ana fikir ve birkaç motif vardı ama, söze dökülmemiş durumda. Sözlü veriler, haber vb. için google’a başvururken bile anlamlı bir ipucu gerekiyor...
Yine de, pek umudum olmasa da arama satırına bir iki sözcük yazdım. Tam olarak şöyle:
fon yöneticisi ziyaret Erdoğan
Ve hop, bir süredir etrafta dolaşıp duran, ancak kendisini tıklamaktan hep geri durduğum “AI” kod adı, bu kez sunduğum arama sözcüklerine yanıt olarak karşımdaydı, “AI Overview” başlığıyla! Başlık İngilizce, altındaki bilgiler hep Türkçe.
AI (Artificial Intelligence), yapay zekâ demek. Bazıları YZ diye kısaltıyor ama, sanal ortamda karşımıza hep AI olarak çıkıyor. Bunu İngilizcedeki gibi “eyay” diye okuyanlar da var, “aaaiii” diye okuyanlar da. Her neyse.
Yapay zekâ denen heyula ile uygulamada yakından ilgilenmemiştim. Ne olup ne olmadığına ilişkin temel kuramsal bilgileri edinmekle birlikte, uzak durmak eğilimindeydim, nasıl olsa bu tür dev icatlar siz istemeseniz de gelip sizi bulur gibi bir sezgiyle.
Ve leb demeden leblebiyi anlayan yapay zekâ, az önce anlattığım sorgulamada bana gerekli olan bilgileri (aslında onların hayli çekilip çevrilmiş halini), olabilecek en kısa ve amacıma uygun gibi duran bir biçimde özetleyiverdi, üstelik, bilimsel tavrın gerektirdiği üzere, sunulan bilginin kaynaklarını, yöntemini ve hedefini de net bir biçimde ekleyerek.
AI’nin “fon yöneticisi ziyaret Erdoğan”a sunduğu yanıt-bilgi tam olarak şöyle:
AI Overview
Cumhurbaşkanı Erdoğan, Mart 2026 sonunda dünyanın en büyük varlık yönetim şirketi BlackRock'ın CEO'su Larry Fink ile İstanbul'da bir araya geldi. 14 trilyon dolarlık fonu yöneten Fink ile gerçekleşen bu görüşme, Körfez ve küresel sermayenin Türkiye'ye yatırım olanakları çerçevesinde dikkat çekti. [1, 2]
Ziyaretin Öne Çıkan Detayları:
Görüşme Konusu: Türkiye ekonomisine yatırım, fon akışları ve küresel ekonomik gelişmeler. Katılımcılar: Cumhurbaşkanı Erdoğan, Larry Fink ve beraberindeki heyet. Önemi: Körfez bölgesinden gelen fonların ardından en büyük küresel varlık fonunun ziyareti, Türkiye'nin yatırım ortamına ilgi olarak yorumlandı. [1, 2, 3]Tepkiler ve Bağlam:
Ekonomik Beklenti: Finans çevreleri, bu tür üst düzey görüşmeleri döviz girişi ve doğrudan yatırım için olumlu bir sinyal olarak değerlendiriyor. Tartışmalar: Görüşme, İbrahim Kahveci gibi isimler tarafından fonun İsrail ile olan ilişkileri bağlamında eleştirilere de konu oldu. [1, 2]AI’nin sunduğu bilgilerin en altında “AI hata yapabilir, dolayısıyla, yanıtları iki kez denetleyiniz” notu var. Gerçi bu not İngilizce (AI can make mistakes, so double-check responses) olarak verilmiş ama, çok isteyen kullanıcılar bunun her dildeki karşılığını bulabilir.
Bu not bende diplomatların kullandığı “güven artıcı önlemler” başlığını çağrıştırdı. Bir yarım doğru yoluyla güvenilirlik kazanmak da diyebiliriz. Yanıtın bütünü (“büyük resim”!) açısından baktığımızda yarım doğru, çünkü AI’nin sunduğu bilgilerin kapsamadığı yaşamsal bir veri var: Fink’in temsil ettiği bu “dünyanın en büyük” varlık fonunun yönettiği fonlar arasında, “savunma” dedikleri silah üretim ve ticareti ile dolaylı dolaysız ilgili olanların belirleyici bir yer tuttuğu gerçeği.
Birleşmiş Milletler (BM) uzmanları daha önce BlackRock'ı İsrail’e transfer edilen fonlarla ilgili "savaş suçlarına iştirak riski" konusunda uyarmış, ancak şirket, silah transferlerini durdurması yönünde BM’den gelen çağrılara yanıt vermemiş... Bu kadarı bile, “Ortadoğu’ya çekidüzen vermek” adı altında yürütülen küçüklü büyüklü emperyal heveslerin tuzaklarını göstermeye yetmiyor mu?
Yetmeyebilir tabii, fonlar gözünüzü kamaştırıyorsa ve BM de neymiş ile Türkiye’yi savaşın içine çekmek için döndürülen tezgâhlara habire dikkat çekildiği halde bölgede düzen sağlayabilecek tek gücün Türkiye olduğu şeklindeki aslan kaplan (“dünyanın en büyük!”) yavelerine kapılmaya gönülden inanmaya hazır ve nazırsanız....
