Diğer

T24 Haftalık Yazarı

28 Aralık 2025

Rüyaların çözümlenmesine dair en eski yazılı referanslardan biri, günümüze ulaşan en eski edebiyat eserlerinden olan Gılgamış Destanında yer almış; yüzyıllar öncesinden Gılgamış’ın rüyadaki benliği ile uyanık halindeki kişilik özellikleri bu konuda çıkarımda bulunmak isteyenleri düşündürmüş.

Antik kültürlerde yaşayanlar rüyalarında gördüklerinden derinden etkilenmiş; bırakın günlük yaşamlarında atacakları adımları, gelecekleriyle ilgili planlarını bile rüyalarına göre planlamışlar. Bu nedenle antik çağ filozoflarını rüya imgelerinin yorumları çok meşgul etmiş; rüyaları yorumlamak ve yeni hipotezler ortaya atmak yüzyıllar boyunca düşünce sistemlerini etkisi altına almış.

Bırakın insanların günü anlamasını ve yarınını kurmayı, rüyalar imparatorların ve ordulara komuta edenlerin kararlarında etkili olmuş; savaşlar da barışın inşası da önce rüyalarda belirmiş.

Eski Mısır Halkı rüyalarını papirüs üzerine kaydetmiş; Tanrı buyruklarının rüyalar aracılığıyla gönderildiğine inanmış. Rüya yorumlama ve rüyalarda iletildiğine inanılan vahiyler günlük yaşamın bir parçası olmuş; güzel rüya görebilmek, kolayca uykuya dalmak ve görülen rüyayı mümkün olduğunca detaylı olarak hatırlayabilmek için özel ritüeller uygulanırken, rüyaların şiddetini artıracak özel tapınaklar inşa edilmiş.

Firavunların rüya yorumlamada uzmanlaşmış rahipleri çok görülen rüyalara dayanarak tavsiyelerde bulunmuşlar, ülke yönetiminde bile etkili olmuşlar.

Eski Mısır Medeniyetinden günümüze ulaşan papirüs üzerine hiyeroglif olarak yazılmış rüya yorumlarının çözümlenmesi sonrasında, rüyalarda verilen mesajların üç farklı türde olduğu anlaşılmış; bunlar Tanrıların istekleri, olacak şeyler hakkındaki uyarıları ve insanları endişelendiren konularda çok özel sorulara cevap vermeleri şeklinde yorumlanmış.

Antik Yunanistan'da, rüya yorumları genellikle geleceğe dair önsezileri, alametleri veya öngörüşleri içermiş; kehanet ve şifacılık içeren yorumlarla insanlar rüyaları sayesinde bolluğa, berekete, sağlığa, barışa ve mutluluğa adım atabileceklerine inanmış.

Herakleitos, Demokritos, Aristoteles ve rüyalar üzerine yazdığı incelemesiyle Artemidorus Daldianus gibi rüya yorumlamada yeni teoriler geliştirmeye çalışan antik çağın ünlü düşünürleri rüyaların bireyle, bedenle ve ruhla doğrudan ilişkisi üzerinde durmuş; rüyalar sosyal, psikolojik, dini ve felsefi bir karışım olarak ele alınmış.

Eski Yunan’da hastaların sağlıklarına kavuşmak için gidip uyudukları ve güzel rüyalar görmek için dua ettikleri “asklepion” olarak bilinen tapınaklar inşa edilmiş. Rüyaları belli bir konuya odaklamak amacıyla “kuluçkalama” yöntemi olarak geliştirilen ritüellerde Eski Yunan halkı günlerce aç-susuz kaldıktan sonra bu tapınaklara gitmişler; bu mekanlarda toplu olarak uyumaya ve yorumlanabilir rüyalar görmeye çalışmışlar.

İyileştirici özelliklere sahip rüyaların ilahi bir lütuf yoluyla geldiğine inanılan Eski Yunan kültüründe asklepionlara gidenler duyularını tütsü, loş ışık, rahipler tarafından seslendirilen yatıştırıcı ilahiler eşliğinde sakinleştirmeyi denemişler ve yumuşak battaniyeler üstünde uykuya dalmaya çalışmışlar. Uyku öncesindeki ritüeller rüyaları belirli bir konuya odaklamak amacı taşımış, rüyalar dünyasına girebilenler soru ve sorunlarına çözümler bulmaya çalışmış.

Mezopotamya medeniyetlerinde rüyalar sihirle ilişkilendirilmiş, rüyalar kutsal varlıklardan alınan ilahi mesajlar ve vahiy yoluyla öbür dünyadan gelen ifadeler olarak değerlendirilmiş.

Babilliler rüyaları iyi ve kötü olarak ikiye ayırmışlar; iyi rüyaların cinler, kötü rüyaların ise kötücü güçler tarafından gönderildiğine inanmışlar. İnsanlar kötü rüyalardan korunmak adına rüya Tanrıçası Mamu'ya dua etmişler; rüyalarında ona sığınmışlar.

Büyük Çin düşünürleri de rüya yorumlama konusunda yüzyıllar boyunca pratik yapmış, rüya görenin başkası tarafından görülen bir rüyanın içinde olup olmadığı şüphesi Uzak Asya coğrafyasında her çağda merak edilmiş.

Rüya temalı masallar, halk deyişleri ve sözlü edebiyat gelişmiş; insanlar daha sağlıklı ve daha huzurlu yaşamanın yolunu rüyalarında aramışlar.

MÖ 1046 ila MÖ 256 yılları arasında........

© T24