15 yaşında çocuklar da vardı ölenler arasında. Dilovası’nda Ravive Kozmetik’in vahşi çalışma koşullarında çalışırken çıkan yangında (8 Kasım) 7 kişi öldü. Ölenlerin çoğu kadın ve kız çocuğuydu.

Ölenlerin ailelerinin çocuklarını, yakınlarını DNA testiyle tespit ettikleri ölümün yarattığı acı bir yana çocuklarının ‘kaderini’ belirleyen işverenlerle yüzleşmek kolay olmasa gerek.

7 işçinin yanarak hayatını kaybettiği Dilovası Ravive Kozmetik’le ilgili iş cinayeti davasının (ailelerin ulaşım zorluğu yaşadığı) Kandıra’daki Kocaeli Ceza İnfaz Kurumu’ndaki duruşma aynı zamanda ‘sınıf’ hesaplaşmasını gözlemlemek açısından önemliydi. Ravive Kozmetik’in resmi sahibi görünen iki kardeş; İsmail Oransal ve Altay Ali Oransal ifadeleri boyunca hiçbir sorumluluklarının olmadıklarını iddia ederek bütün sorumluluğun babaları Kurtuluş Oransal’da olduğunu söylediler. Kurtuluş Oransal kim? Oğullarının iddiasına göre Ravive’nin gerçek sahibi. Üretim ve denetimden babaları sorumlu. Banka borcu olduğu için Ravive şirketinin sahibi resmi olarak İsmail ve Altay Ali Oransal görünse de üretime dair hiçbir bilgileri yok. Yangınla ilgili soruşturma kapsamında tutuklanan ve cezaevinde hayatını kaybeden baba Kurtuluş Oransal ifadesinde ise oğullarının sorumluluğuna işaret ediyor. “Oğullarım olan İsmail ve Altay Ali Oransal Dilovası’nda Ravive Kozmetik isimli işyeri açınca ben de işçi olarak değil ancak babaları olduğum için işlerin başında duruyordum. Ancak herhangi bir maaş ve ücret aldığım yoktur. Geçimimi ise çocuklardan aldığım harçlıklardan geçinirdim.”

Ölen işçilerden Şengül Yılmaz kız kardeşi Emine Bulut duruşmada söz alarak Oransal kardeşlerin doğru ifade vermediğini, kendilerini kurtarmaya çalıştıklarını, Ravive’de çalışan biri olarak İsmail ve Altay Ali Oransal’ın Dilovası’na geldiğini, onları iş yerinde gördüğünü söyledi.

Oransal kardeşlere göre Dilovası’ndaki üretim yerinde  üretim süreçleri bütünüyle babalarının inisiyatifinde. İş yerine de yılda bir ya da iki kez ziyaret ediyorlardı. Bu onların ifadesi. Ancak şu soruya net yanıt veremediler. Yarattıkları iki markadan biri olan Sheliq ürünler Dilovası’ndaki Ravive Kozmetik’te üretilmesine rağmen nasıl olur da üretimden haberdar olmazlar? Zira bu ürünler insan sağlığını etkileyecek ürünler. İfadelere göre (kimyager olup olmadıklar net değil) üretimden sorumlu iki kişi Tuncay Yıldız ve Hürol Eroğlu üretim formüllerini uygulayan kişiler. Ancak her ne kadar iddianamede ‘kimyager’ olarak gösterilse de Hürol Eroğlu kolluk ifadesinde “makina tamir bakımı ile ilgili olarak çalıştığını” ifade etmiş. Asıl önemli belgeye T24 olarak ulaştım. Bir fotoğraf… Katliamın olduğu iş yerinde, üretimle, denetimle, çalışanlarla, iş güvenliği ile hiç ilişkisi olmadığını, kağıt üzerinde firmanın sahibi göründüğünü iddia eden İsmail Oransal’ın adının yazılı olduğu bir bölüm var. Fotoğrafla ilgili konuştuğum mağdur ailelerden biri ‘Bu bölüme İsmail Oransal’dan başkasının girmesi yasakmış’ dedi.

Oransal kardeşlerin dayısı olan, ‘suçluyu kayırma’ suçlamasıyla tutuklu bulunan Ali Osman Akat’ın ilişkileri dikkat çekici.

Ali Osman Akat kolluk ifadesinde 2012 ile 2021 yılları arasında Türk Amerikan İş Adamları Derneği’nin başkanlığını yürüttüğünü, şu anda da Kudüs’te bulunan Ticaret Odasının Türkiye temsilcisi olduğunu söylüyor. Olay günü yeğenleri için “Kocaeli İl Emniyet Müdürlüğünde görevli üst düzey emniyet görevlisi olarak bildiği, görüştüğü ve sevdiği, saydığı birini aradığını” beyanında bulunuyor.

Akat, 111 kilo ‘uyuşturucu ve uyarıcı’ madde ithal ettiği suçlamasıyla 135 yıl hapis istemiyle yargılandığı davada ‘delil yetersizliği’ gerekçesiyle beraat etmiş bir isim. Bir dönem cezaevinde yatmış bu suçlamadan. Yeğenlerini saklamakla suçlanan Ali Osman Akat’ın Çorlu’da kozmetik fabrikası var. Oransal kardeşler olay günü o fabrikaya gidiyorlar ve sonra dayısının cezaevinden arkadaşı tarafından başka bir eve götürülüyorlar. Kaçacakları yönünde iddiaları Oransal kardeşler reddettiler.  Altay Ali Oransal üzerinden çıkan iki pasaport, 20 bin TL, 4 bin 350 dolar ve 530 Euro nakit parayı “kredi kartım hep sorun çıkartıyordu, o nedenle nakit taşıyordum”  yanıtı ile açıklasa da iki pasaportun varlığını açıklayamadı.

Oransal kardeşler ifadelerinde kendilerinin de babalarını kaybettiğini, acıyı bildiklerini söylediler. Ama konuştuğum aileler “biz çocuklarımızı bedenini bir torbada aldık, onların babaları eceliyle öldü, bizim çocuklarımız ise öldürüldü” sözleriyle acının eşitlenemeyeceğini ifade ettiler. Ravive Kozmetik’teki iş cinayeti bir eşik… Kölelik şartlarında çalışma koşullarının dayatıldığı, ‘tehlikeli iş kolu’ kategorisinde olmasına rağmen yangın merdiveninin bile olmadığı, denetimden fiili olarak ‘muaf’ tutulmuş bir iş yeri. Şikayetlere, kaçak olmasına rağmen bu iş yerinin bugüne kadar yaptırımlardan nasıl kaçabildiği bir muamma. Bir eşik bu dava. Zira bu davada adalet yerini bulmazsa iş cinayetlerinin daha da sıradanlaşması kaçınılmaz. Son bir not… Mahkeme heyetinin, özellikle de başkanın önemli ve kritik sorular sorduğunu, dosyasına hâkim olduğunu söylemem gerekiyor. Bu da umut verici.

Candan Yıldız yazdı:

Dilovası’nda kadın işçilerin yanarak öldüğü iş yeri için yıkım kararı dört yıl önce verilmiş!

7 kişinin yanarak öldüğü Dilovası’ndan izlenimler: Esma Dikan’ın 13 yaşındaki oğlu annesinin ölümünü seyretmek zorunda kalmış

Dilovası’ndan izlenimler | Nisa’nın annesi anlattı: Yanmak çok zor, kızım bağırırken "Anne" mi dedi, "Baba" mı dedi?

© T24