TCMB her ay sektörel enflasyon beklentilerini yayınlıyor. Bu yayının içinde reel sektör, piyasa ve hanehalkı enflasyon beklentileri yer alıyor. Son birkaç aydır TCMB hanehalkı enflasyon beklentilerine daha yakından bakmaya başladı. Genel görüşe göre beklentilerin çıpalanmaması enflasyonla mücadelenin önündeki en önemli engellerden biri.

Politika yapıcılar, hanehalkları ve reel sektörün gelecekteki enflasyona ilişkin beklentilerinin, gerçekleşen enflasyonun temel belirleyicisi olduğuna inanıyor. Diğer yandan enflasyon beklentilerinin, ücret ve fiyatlar üzerinden cari enflasyonu etkilediği için para politikasının iletiminde kilit rol oynamasına dikkat çekiyor.  

Eğer beklentiler çıpalanmamış ve enflasyonun gelecekte yükselmeye devam edeceğine yönelik olumsuz bekleyişler devam ederse merkez bankası politikalarına güven de olmaz, bir noktadan sonra enflasyonla mücadele giderek zorlaşır.

Örneğin hanehalkları gelecekte enflasyonun yükseleceğini bekliyorsa bugünden fiyat artışlarına karşı korunmaya çalışır; yani tüketim öne çekilir, daha yüksek gelir arayışı içerisine girilir. Tüm bunlar sıkı para politikasına ve onun acı reçetesine maruz kalınan dönemin boşa geçmiş olması anlamına gelir.

TCMB, hanehalkı beklentilerine ilişkin veriyi TÜİK’in Tüketici Eğilim Anketinden (TEA) alıyor. Ancak artık TEA yerine Hanehalkı Beklenti Anketine (HBA) göre veri toplayacak, beklentilerin iyileşip iyileşmediğine bakacak.

HBA’da ankette soru yapısı, fiyat seviyesi yerine enflasyon oranına odaklanıyor. Önceki aya ait yıllık enflasyon bilgisi katılımcılarla paylaşılıyor. Bu yöntemle her ne kadar enflasyon beklentilerinin TEA’ya kıyasla 2-3 puan daha düşük olarak ölçüldüğü ifade edilse de sonuçta katılımcıların bilgisine sunulan enflasyon oranı, TÜİK'in açıkladığı manşet enflasyon.

Zaten hanehalkının, son bir yıl içinde fiyatlarının en çok arttığını değerlendirdiği ve gelecek 12 ay için fiyatlarının en çok artmasını beklediği ürün/hizmet gruplarında ilk üç sırada gıda, yakıt-enerji ve kira yer alıyor. Bu ürün/hizmetlerin enflasyonu, TÜİK’in açıkladığı manşet enflasyonun üstünde.

Son HBA verisine........

© T24