menu_open Columnists
We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close

Yeni bir Orta Çağ bizi bekliyor

13 0
wednesday

Kağıdı ve okumayı hep çok sevdim. Giysilere ilgim bile ancak benim neslimin hatırlayabileceği kağıt bebekler sayesinde oldu, onları giydirmek, kağıttan yeni giysiler yapmak falan çok eğlenceliydi.

Sonra sıra Ayşegül’lere geldi, yeni bir serüveni kalp çarpıntısıyla beklemek…

Bunu gazeteler izledi, Milliyet’te o zaman tefrikalar yayınlanırdı, Peride Celal, Sevgi Sosyal... O kadar ki üç yıllık İtalya serüvenimizde Milliyet’ler gelmeye devam etti ama tabii öyle her gün değil, toplanıp bir arada, zira o zaman değil Napoli, Roma’ya bile direkt uçuş yoktu. Odamın penceresinden bakarken kapıcı Giuseppina’nın kucağında gazete tomarlarını görünce sevinçten uçar, onları hemen okumaz, okumak için derslerimi bitirir, özel keyif saatlerinde gömülürdüm.

Lise’de okul kırdığımda sahaflara gider, hava kararana kadar dolanırdım, Cağaloğlu o zamanlar kağıt kokardı.

Roman ise hep baş tacım oldu, başka hayatlar, aileler, kültürler akademik araştırmalardan daha açıklayıcı geldiler. Bizdeki 12 Eylül’e tekabül eden Şili’nin 13 Eylülünü İsabel Allende’nin “Denizin Uzun Taçyaprağı” ile, İspanya İç Savaşı’ndan kaçıp ülkelerinde kavuşamadıkları huzuru Şili’de arayan genç doktor Victor Dalmau ile piyanist Roser Brugera’nın 1973’te Şili’deki askerî darbeye uzanan serüvenleriyle çok daha iyi anladım. O kadar ki askerî darbeden sonra gecekonduları beyaza boyamak bile paket programın içinde, sağı silahlandır, sonra solu, fraksiyonlar yarat paketinin, yani biri Latin Amerika diğerinin penceresi Akdeniz’e açılıyor, darbelere bir zahmet biraz nüans katmak falan yok...

Bu romanı daha önce okusaydım daha farklı davranır mıydım bilmiyorum ama kesin daha uyanık olurdum.

Dünya Cumhuriyeti hayalim ise evrensel okumalarla oluştu, AB gibi ırka dine dayalı değil, ortak insanî değerler güçlendikçe böyle bir aydınlanmanın olabileceğine olan inancım, insan olmaktan utanmayacağımız bir dünya hayali...

Buralara nereden geldim, Amerikalı tarihçi, editör, siyaset bilimci Adam Garfinkle’ın sinirbilim yardımıyla okuma yeteneğinin ne kadar hızla kaybolduğunu gösteren yazısının Die Welt’te yayınlanmasıyla (ben çevirisini okudum).........

© T24