Atmosferde Trafik Sıkışıklığı
Çoğu hava tahmini size yalnızca sonucu söyler: “yarın yağmurlu, öbür gün güneşli.” Oysa gökyüzünde olup biten her şeyin bir sebebi var. Bu köşede amacım, havayı ezbere değil sebep–sonuç ilişkisiyle anlatmak; gökyüzünde gözle göremediğiniz, adını bilmediğiniz mekanizmaları (yüksek basınç sırtları, alçaklar, üst seviye oluklar) gündelik benzetmelerle görünür kılmak. Böylece tahmini sadece okumakla kalmaz, neden öyle olduğunu da anlarsınız.
Bir söz: Bundan sonra her pazar bu köşeyi böyle yazacağım — haftayı önümüze koyan, “neden” sorusuna cevap veren, herkesin anlayacağı bir hava yorumu. Bu hafta işe, adı pek bilinmeyen ama etkisi büyük bir misafirle başlıyoruz: omega bloğu.
Gökyüzünde de Trafik Sıkışır
Bu haftayı tek bir benzetmeyle özetleyebiliriz: trafik sıkışıklığı. Normalde hava sistemleri, batıdan doğuya doğru akan dev bir “ana yol” üzerinde (jet akımı) düzenli biçimde ilerler; yağmur bir bölgeye gelir, birkaç gün içinde geçer gider. Ama bazen yolun ortasına kocaman bir araç park eder ve her şeyi kilitler. İşte bu kilitlenmenin adı Omega Bloğu.
Adını, haritada çizdiği Yunan harfi Ω (omega) şeklinden alır. Ortada yüksek basınçtan oluşan koca bir “sırt” vardır; bu sırt, ana yolu tıkayan park etmiş araç gibidir. Akım onu aşmak için yukarı kıvrılıp tekrar aşağı iner ve tam da bu yüzden sırtın iki yanında, trafiğin geri geri yığıldığı iki “alçak basınç oluğu” oluşur.Sonuç ikiye bölünür: sırtın altında hava açık, sıcak ve durgun — boş, güneşli bir sokak gibi; olukların altında ise serin ve yağışlı hava günlerce takılı kalır, çünkü sıkışan trafik açılmaz. Bu hafta Türkiye........
