Beş dönem yönetimi elinde bulunduran eski Bangladeş Başbakanı Hasina Vecid’in, binlerce kişinin ölümüne ve yaralanmasına yol açan şiddetli öğrenci protestolarının ardından 5 Ağustos 2024’te ülkeden kaçarak Hindistan’a sığınmasıyla başlayan iki Güney Asya ülkesi arasındaki diplomatik açmaz, yeni krizlerin durumu tırmandırmasıyla devam ediyor ve yakın gelecekte bir yakınlaşma ihtimali görünmüyor.

Geçtiğimiz ay, iki ülke arasında başbakanların ikili ziyaretlerine yönelik görüşmeler başlamıştı. Bu kapsamda Hindistan Başbakanı Narendra Modi, bu yıl 12 Şubat’taki genel seçimlerde partisi Bangladeş Milliyetçi Partisi (BNP) büyük bir zafer kazanan Bangladeşli mevkidaşı Tarık Rahman’ı, 12 Eylül’de Yeni Delhi’de düzenlenecek iki günlük 18. BRICS Zirvesi’ne özel konuk olarak davet etti. 178 milyon nüfuslu, üç tarafı 4.096 kilometre (2.545 mil) kara sınırı ile çevrili ve güçlü kültürel ekonomik bağlara sahip olan Bangladeş, 11 ülkenin üye olduğu,  yükselen ekonomiler bloğu BRICS'in üyesi değil; dolayısıyla Hindistan’ın bu daveti, iki yılı aşkın süredir gergin olan ilişkilerdeki buzu eritme girişimi olarak değerlendirildi. Bu davet, Şubat 2026’da göreve gelmesinin hemen ardından ve temmuz ayındaki BRICS Zirvesi için yapılan davetle birlikte Hindistan’ın Rahman’a ilettiği ikinci davet oldu.

Bununla birlikte Dakka yönetimi, bu son davetin ardından Rahman’ın Yeni Delhi ziyaretine katı sert koşullar getirdi. Bangladeş, Temmuz-Ağustos 2024’teki öğrenci protestoları sırasındaki kanlı baskınla bağlantılı olarak insanlığa karşı işlenen suçlar nedeniyle ülkenin Uluslararası Suçlar Mahkemesi (ICT 1) tarafından geçen yıl 17 Kasım’da gıyabında idam cezasına çarptırılan Hasina’nın Hindistan tarafından iade edilmesini talep etti. Dakka ayrıca, Rahman’ın ziyaretine elverişli bir ortam yaratmak amacıyla, aralarında 12 Aralık 2025’te önde gelen öğrenci lideri Şerif Osman Hadi'nin katledilmesi olayına karışanlar da dahil olmak üzere Hindistan’daki diğer Bangladeşli kaçakların da iadesini istedi.

3 Eylül itibarıyla Bangladeş Başbakanı Hindistan ziyareti için henüz resmi onay vermezken, çok sayıda Hint medya kuruluşu; Dakka’nın, ülkenin en büyük İslamcı partisi Cemaat-i İslami ve öğrenci ayaklanmasının ardından Şubat 2025’te kurulan merkez sağ siyasi parti Milliyetçi Vatandaşlar Partisi’nin (NCP) artan baskısı doğrultusunda Yeni Delhi’ye zorlu koşullar dayattığını bildirdi.

Hasina’nın 20 Yıllık İktidarı: Bangladeş’in En Yakın Müttefiki Olarak Hindistan

Hindistan, 1996’daki ilk seçiminden bu yana Hasina’nın en önemli müttefiki oldu; Hasina da Hindistan’ın 1971’deki bağımsızlık savaşı sırasında Bangladeş’e verdiği desteği her zaman övdü. Hindistan, babası Mucibur Rahman’ın Pakistan’la yapılan savaş sırasında ülkenin kurulmasına da yardım etmişti. Hasina, 20 yıllık iktidarı boyunca (1996-2001 ve 2009-2024 yılları arasında başbakanlık yaptığı dönemler) anayasa değişiklikleri ve aralarında son görev süresi........

© Stratejik Düşünce Enstitüsü