Bugün Türkiye’nin karşı karşıya olduğu tehditler yalnızca sınır hatlarında, askeri üslerde, enerji koridorlarında, diplomatik masalarda veya siber ağlarda değildir. Artık savaşın en sessiz, en derin ve en tehlikeli cephesi insan zihnidir.

Özellikle genç kuşakların kendi ülkesine, devletine, milletine, ailesine, inancına, kültürüne ve geleceğine bakışı; sadece sosyolojik bir mesele değil, aynı zamanda milli güvenlik meselesidir.

Dijital çağda bir ülkeyi zayıflatmanın yolu her zaman silahla, darbeyle, ambargoyla veya işgalle başlamaz. Bazen bir kısa video ile başlar. Bazen “tarafsız haber” görüntüsü altında hazırlanmış bir röportajla başlar. Bazen bir gencin “bu ülkede gelecek yok” cümlesinin milyonlarca kişiye servis edilmesiyle başlar.

Bugün BBC Türkçe, DW Türkçe, VOA Türkçe, Euronews Türkçe, France 24/RFI çizgisi ve bunlarla aynı dijital iklimde faaliyet gösteren bazı yabancı fonlu medya ve doğrulama platformları, Türkiye’de özellikle genç kuşaklara yönelik güçlü bir algı alanı oluşturmaktadır.

Burada mesele, basın özgürlüğünü reddetmek değildir. Haber alma hakkını yok saymak da değildir. Asıl mesele şudur:

Bir ülkenin gençliğine sürekli olarak kendi ülkesinin geleceksiz, kendi devletinin güvenilmez, kendi toplumunun baskıcı, kendi ailesinin engelleyici, kendi inancının sorunlu, kendi kültürünün geri; Batı’ya göçün ise tek kurtuluş yolu olduğu anlatılıyorsa, bu yalnızca gazetecilik midir, yoksa uzun vadeli bir bilişsel müdahale midir?

GENÇLİĞE POMPALANAN UMUTSUZLUK

Son yıllarda Türkiye’ye yönelik Batı merkezli dijital yayınlarda belirgin bir tema öne çıkmaktadır: umutsuzluk.

Bu yayınlarda gençler çoğu zaman benzer bir çerçeve içinde gösterilmektedir. Türkiye’de gelecek yoktur. Gençler ülkeden gitmek istemektedir. Batı özgürlük, refah ve insan onurunun merkezidir. Türkiye’de kalmak başarısızlık, yurt dışına gitmek başarıdır. Aile, gelenek ve inanç bireysel özgürlüğün önünde engeldir. Devlet kurumları güvenilmezdir. Milli kimlik çağ dışıdır, gibi dayatmalar servis edilmektedir.

Bu anlatı tek tek bakıldığında bir haber, röportaj, belgesel veya sosyal gözlem gibi görülebilir. Ancak aynı tema yıllarca, farklı formatlarda, farklı platformlarda ve aynı hedef kitleye sürekli tekrarlandığında artık bu yalnızca haber değildir. Bu, bir psikolojik iklim üretimidir.

Genç bir insan her gün ülkesinin karanlık, Batı’nın aydınlık; kendi toplumunun baskıcı, yabancı toplumların özgür; kendi devletinin sorunlu, yabancı kurumların güvenilir gösterildiği içeriklerle karşılaştığında zihninde yavaş yavaş bir kopuş başlar.

Bu kopuş önce duygusal olur.

En sonunda milli aidiyet kopuşuna dönüşür.

İşte asıl tehlike buradadır.

BBC TÜRKÇE: İNGİLİZ KAMU DİPLOMASİSİNİN TÜRKÇE YÜZÜ

BBC Türkçe, kendisini bağımsız ve güvenilir gazetecilik çizgisinde konumlandırmaktadır.  Ancak BBC World Service’in İngiltere’nin küresel kamu diplomasisi açısından taşıdığı önem de görmezden gelinemez.

BBC World Service yalnızca haber üreten bir medya organı değildir. İngiltere’nin dünyaya kendi bakışını, değerlerini, önceliklerini ve kriz okumasını taşıyan stratejik bir yayın mimarisidir. Yani Uzun Bacaklı İngiliz’in sesidir...

Türkiye’ye yönelik BBC Türkçe yayınlarında ekonomi, hukuk, demokrasi, insan hakları, kadın hakları, gençlik, göç ve ifade özgürlüğü başlıkları sıkça işlenmektedir. Bu başlıkların haber değeri elbette vardır. Ancak sorun, Türkiye’nin sürekli kriz, baskı, umutsuzluk ve çıkışsızlık ekseninde sunulmasıdır.

Bir ülkenin sorunlarını göstermek gazeteciliktir. Fakat bir ülkenin gençlerine sürekli olarak “burada gelecek yok” hissini vermek, gazetecilik sınırlarını aşan bir etki üretir.

Bu nedenle BBC Türkçe yayınlarının Türkiye gençliği üzerindeki etkisi yalnızca medya analizi değil, kamu diplomasisi ve bilişsel güvenlik açısından da incelenmelidir.

DW TÜRKÇE: ALMAN PERSPEKTİFİ VE TÜRKİYE GENÇLİĞİ

DW Türkçe, Almanya merkezli Deutsche Welle’nin Türkçe servisidir. Almanya, Türkiye kökenli milyonlarca insanın yaşadığı, Türkiye siyasetiyle doğrudan toplumsal bağları bulunan ve Türkiye’nin Avrupa ile ilişkilerinde merkezi öneme sahip bir ülkedir.

Bu nedenle DW Türkçe’nin Türkiye’ye yönelik yayınları yalnızca gazetecilik faaliyeti olarak görülmemelidir. DW Türkçe aynı zamanda Almanya’nın Türkiye algısı, Avrupa normları, göç politikaları, insan hakları söylemi ve Türk gençliği üzerindeki etki kapasitesi açısından değerlendirilmelidir.

DW Türkçe içeriklerinde gençlik, kadın hakları, yaşam tarzı, din, göç, ekonomi ve özgürlük temaları sıkça öne çıkmaktadır. Bu içeriklerde Türkiye çoğu zaman gençlerin kaçmak istediği; Avrupa ise ulaşılmak istenen bir özgürlük alanı gibi sunulabilmektedir.

Öyle ki, nerede Türk Devletine başkaldırı olsa, BND'nin sesi DW Türkçe orada... Unuttuk mu? Bergama altın madenleri protestoları sırasında ünlenen "Asteriks", 1990'lardaki sözde çevre direnişinde siyanürle altın çıkarılmasına karşı mücadeleyi örgütleyen Asteriks lakaplı Oktay Konyar bunların pek gözdesiydi... Çünkü; ağababaları BND'den almışlardı ders... Yine gezi kalkışmasında bunlar en ön saftaydı...

Bu anlatının en tehlikeli tarafı şudur:

Gençler ülkeden gitmeyi yalnızca ekonomik tercih olarak değil, ahlaki ve psikolojik bir kurtuluş yolu olarak görmeye başlar.

Bu, beyin göçünü teşvik eden basit bir yayıncılık tercihi değildir. Uzun vadede Türkiye’nin insan........

© Stratejik Düşünce Enstitüsü