menu_open Columnists
We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close

Maliye’nin kör noktası

27 0
01.04.2026

Bir otomobili sürerken dikiz aynasından her şeyi kontrol ettiğinizi sanırsınız, ancak hemen yanınızda, aynanın kapsamı dışında kalan “kör nokta” her zaman en büyük kazaya davetiye çıkarır.

Türkiye’nin kayıt dışı ekonomiyle, kara parayla, yolsuzlukla ve diğer mali suçlarla mücadelesinde dijital sistemler ve bankacılık verileri ana dikiz aynasıysa; döviz büroları ve kuyumcular bu sistemin tam anlamıyla kör noktası gibidir.

5549 sayılı Kanun kapsamında döviz büroları da kuyumcular da MASAK yükümlüsüdür. MASAK yükümlüsü olan bu işletmelerin, kağıt üzerinde şüpheli işlem bildirimi göndermesi, “müşterini tanı” kuralını işletmesi gerekir. Ama veriler bu konuda çok parlak değil. Ayrıca yetkisiz olarak çalışıp MASAK’ın, GİB’in veya VDK’nın görüş alanına hiç girmeyenler ise çok sayıda.

Döviz alım/satım işlemlerinde kayıt dışılık alarm veriyor

Tüm Yetkili Müesseseler ve Döviz Büroları Derneği Başkanı’nın yakın tarihli açıklamasına göre, Türkiye genelinde faaliyet izni olan sadece 1.018 adet döviz bürosu varken; yaklaşık 5 bin işletmenin yetkisiz döviz alım-satımı yaptığı, 40 bin kuyumcu işletmesinin ise önemli bir kısmının fiilen döviz bürosu gibi çalıştığı tahmin edilmektedir. 2018 yılında Anadolu Ajansı da döviz bürolarının x’inin kaçak olduğuna dair haber yapmıştı. Değişen pek bir şey olmamış anlaşılan. Eski tas eski hamam devam ediliyor.

Yetkisiz ve kayıt dışı döviz büroları ve döviz alım satımı yapan kuyum işletmelerinin oluşturduğu devasa hacim, mali sistemin radarlarına takılmadan işlem yapma imkanı sunmaktadır. Ayrıca, faaliyet izni olan döviz bürolarının bir kısmı dahi resmi “Döviz Alım/Satım Belgesi” düzenlemek yerine, müşteriye “Teklif Fişi”, “Bilgi Fişi” veya üzerinde büyük harflerle “Mali Değeri Yoktur” yazan çıktılar vermektedir. Yani, kayıt dışı........

© Sözcü