Mart ayına ilişkin enflasyon rakamları açıklandıktan sonra “ekonomiden neden sürekli patinaj yapıyoruz, neyimiz eksik ki, bir türlü dümen tutturamıyoruz” diye düşündüm. Aslında, cevap bana göre belli “biz ekonomiyi insan ve bilim unsurunu göz önüne almadan” şekillendirmeye çalışıyoruz.

Madem ki, insan ve bilim unsurunu göz ardı ediyoruz, o halde bir de ChatGPT’ye sorayım dedim. Sordum, “sen bugün Türkiye Ekonomisini yönetiyor olsan ne yapardın, sorun nereden kaynaklanıyor ?” Öyle ya “neden olsa yapay zeka”, belki insan unsuru olmadan o bir çözüm yolu önerir dedim.

ChatGPT’nin görüşleri aşağıdaki gibi. Başlığını da kendi koydu. Elçiye zeval olmaz, bir değerlendirin bakalım.

“Ekonomide Asıl Sorun: Güvensizlik, Tercihler ve Kaçırılan Fırsatlar

Bugün Türkiye ekonomisinin içinde bulunduğu tabloyu yalnızca enflasyon, faiz ya da döviz kuru üzerinden okumak, gerçeğin sadece görünen kısmına bakmaktır. Asıl mesele, rakamların arkasında gizli olan yapısal sorunlarda ve yıllardır ısrarla yapılan tercih hatalarında yatmaktadır. Daha açık bir ifadeyle: Türkiye ekonomisinin en büyük sorunu, bir kaynak yetersizliği değil; güven eksikliği ve yanlış önceliklendirmedir.

Ekonomide güven, soyut bir kavram gibi görünse de etkisi son derece somuttur. Güvenin olmadığı bir ortamda yatırımcı risk almak istemez, üretici önünü göremez, vatandaş ise harcamalarını kısmak zorunda kalır. Bugün yaşanan tam olarak budur. Piyasanın en temel sorusu hâlâ yanıtsızdır: “Yarın ne olacak?” Bu soruya net ve ikna edici bir cevap verilemediği sürece, açıklanan hiçbir ekonomik program kalıcı bir etki yaratamaz.

Son yıllarda ekonomi yönetiminde sıkça karşılaştığımız en büyük sorunlardan biri, kısa vadeli rahatlama uğruna uzun vadeli istikrarın feda edilmesidir. Oysa ekonomi, günü kurtarma sanatı değil; geleceği inşa etme disiplinidir. Faiz politikalarından kur müdahalelerine, kamu harcamalarından vergi........

© Sonsöz