Muhafazakar sosyal medya hesapları tarafından paylaşılan “Evde kalsın kızlar ne olur Reis”, kadınların erkekleşmesi, çocuk istemeyişi, boşanmalar, aile çöküşü gibi temaları işleyen, yapay zekâ destekli bir videoydu.

Genel olarak video, laik kesimde ve kadın hakları savunucularında büyük tepki uyandırırken, muhafazakâr çevrelerde bazı kesimler tarafından desteklenirken bazıları tarafından eleştirildi.

Video ile ilgili ilk eleştirim kadın istihdamını aşırı bulanlar varsa dahi bu sorunun çözümünde muhatap olarak cumhurbaşkanının gösterilmesine dair. Diğer bir ifade ile videoda kadınlar doğrudan “muhatap” alınmıyor; onlar yerine Cumhurbaşkanı Erdoğan’a çağrı yapılıyor: “Evde kalsın kızlar ne olur Reis” diye ricada bulunuluyor. Bu tuhaf çünkü öneri kadınların kendi hayatlarını ilgilendiriyor ama sesleniş siyasi otoriteye yapılmış. Kadınları pasif nesne konumuna indirgeyip, karar mekanizmasını siyasi otoriteye bırakması açısından çözüme katkı sunmayacağı neredeyse kesin.

Videonun odağı kadın istihdamı olduğu için veriler kadın istihdamı ile ilgili bize ne söylüyor? Buradan başlayalım.

Şekil 1. 15 Yaş üstü Kadınlar için Temel İşgücü Göstergeleri

Şekil 1’de istihdam oranı verilerinde görüldüğü gibi 2005’te çalışmak isteyen her 5 kadından biri çalışıyor iken, 2025 verilerine göre kabaca her 3 kadından biri çalışmaktadır. Bununla beraber, işgücüne katılım oranı serisinde görüldüğü gibi her 100 kadından 36’sı da ya iş aramaktadır ve henüz iş bulamamıştır ya da çalışmaktadır. Yani videoda da vurgulandığı gibi kadınlar iş hayatında yıldan yıla daha çok yer almaktadır. Fakat bu rakamlar size bir gerçeği daha söylüyor, 2025 yılı itibariyle 12 milyon kadın ya iş arıyor veya çalışıyor, 10,7 milyon kadın da halihazırda çalışıyor. Yani bu kadar büyük bir kitleyi ve onların tercihlerini video veya propaganda ile geri dönüştürmek imkansız.

Şekil 2. İşgücüne Dahil Olmayan Kadınlar (bin kişi)

Şekil 2’ye baktığımızda ise 2025 yılında 21,4 milyon kadının işgücüne dahil olmadığını görüyoruz. 15 yaş üstü kadın nüfusun 2025 yılında 33,5 milyon olduğu verisi ile birleştirince aslında yine çok büyük bir kitle olan 22,4 milyon kadının çalışmıyor oluşu videodaki anlatımın abartılı olduğunu gösteriyor. Diğer bir ifade ile, her 3 kadından 2’si halihazırda zaten çalışmıyor.

Şekil 3’te türkiye’deki kadın iş hayatına katılma........

© Serbestiyet