Bazıları demokrasi krizinin Türkiye’ye özgü (yahut belki Türkiye’yle ilgili) bir sorun olduğunu düşünüyor. Halbuki mevcut haliyle demokrasi tüm dünyada ölümle pençeleşiyor. Sahipleri onu terketti. Onunla kendilerine paye biçenler, kendi demokrasilerini ihlale zorlandı. Ona hiç inanmayanlar, demokrasi olma iddiasındakilerin onlara yaptıklarını gördükçe inanmamakta haklı olduklarını düşünmeye başladılar. Bugün demokrasiden bahsetmek ciddiye alınmamak demek. Bugün sivil toplumdan, demokrasiden, Avrupa Birliği’nden vesaire bahseden herkes yeni realiteyi okumaktan uzak kalmış gibi. Bir dönemi tanımlayan söylemlerin çoğunun yerinde yeller esiyor: Sivil toplum, demokrasi, Avrupa Birliği… NATO bile dağılma riski altında. Yeni bir zaman ve yeni bir çağdayız.

Dünyaya hakim olan liberal düzen, siyasi ve ideolojik çetelerin kamusallığı işgal ve iğfal etmesi ve teknolojinin propaganda ile bilgiyi kolonize etmesi gibi nedenlerle tahrip oldu. Hayat organik bir tekrardan çok müterakim bir tarih olduğu için fikirler ve kurumlar da doğup, serpilip, ölebiliyorlar. Türkiye’de demokrasinin tedrici kayboluşu, demokrasinin dünya ölçeğindeki krizinin bir parçası olarak anlaşılmalı.

Parti ve yöneticilerden bağımsız olarak Türkiye gibi bir devletin demokratik kırılganlıktan uzaklaşmaktan başka bir seçeneği kalmamış olabilir. Belki de ülke savaş sathımailine girmiş bir ülke olarak görülmeli. Savaşa hazırlanan bir ülkede demokrasi normal işlemez. Türkiye’de halka dayalı otoriterlik bir yol kazası olmaktan ziyade şartların talebine verilmiş tarihsel bir cevap olabilir. Böyle durumlarda partiler, isimler ve tonlar değişse de hamleler ve tavırlar değişmez. İktidar partisinin otoriterliği ile muhalefet partisinin dağınıklığı veya kullanışlılığı aynı devlet mantığının iki yüzü olabilir.

Ülkelerin hepsinde her mevsimde aynı bitkilerin yetiştiğini düşünmek dünyanın düz olduğunu düşünmek kadar yekpare bir yanılgıdır. Belki de demokrasi sadece çok güçlü devletlerin içişlerinde imkan ve keyif buldukları bir insanî ve idarî konfordur. Soğuk Savaş ile........

© Serbestiyet