Benedict Anderson’ın Imagined Communities isimli kitabı akademik dünyada en çok atıf alan kitaplar listesinde en üst sıradaki kitaplardan biridir. Bunun sebebi kitabın başarısı değil atıf yapanların başarısızlığıdır. Yanlış anlaşılmasın kitap her tür teveccühü hakedecek kadar başarılı bir kitap. Ancak bu kitap, kitabın gördüğü teveccüh ile doğru anlaşılması arasında tarihin gördüğü en büyük uçurumun olduğu kitaplardan biridir. Zahiri basitliği ve akademik (başta sol-ilerici) önyargıları okşayan kestirme (ben anladım, sen de anladın dedirten) bir niteleme içeren yargı ifadesi dolayısıyla bu kitap okunma ihtiyacı duyulmadan kullanılabilir bir referans haline geldi. Kitabın yazarı bile kitabın niyetinden koparılarak hizmetine sokulduğu yanlış anlam(alar)dan şikayetçi idi.

Yukarıda söylediklerim kitabın küresel alımlanması açısından sözkonusu olan bir durum. Bu durum Türkçe’deki macerası açısından da geçerli. Bir de kitabın Türkçe çevirisi ile ilgili ara ara nükseden bir tartışma var. Acaba kitabın başlığı Türkçe’ye doğru tercüme edildi mi ve kitabın “Hayali Cemaatler” olarak çevirilmesi kitabın yanlış anlaşılmasına yolaçan bir hata mıydı?

Evvela, Imagined Communities başlığının “Muhayyel Cemaatler” yerine “Hayali Cemaatler” olarak çevrilmesinin bir hata olduğu söylenebilir. Ancak bu en düşük seviyedeki düzeltmedir. Batılı bir yazara “muhayyel” gibi ilkel kelimeler yüklemek herhalde çağdaş yayınevlerinin kendilerini düşürecekleri bir hal........

© Serbestiyet