İl Özel İdarelerinin yetki sahası içinde kalan köy yollarının, maden, taş ocağı ve sanayi tesislerinin faaliyetleri nedeniyle ağır tonajlı kamyonlar tarafından yoğun şekilde kullanılması; yolların bozulmasına, çevrenin zarar görmesine ve köy halkının mağduriyet yaşamasına neden olabilmektedir. Bu durum, Türkiye'de sıkça karşılaşılan altyapı ve çevre sorunlarından biridir.

5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu uyarınca köy yollarının yapım, bakım ve onarımına ilişkin sorumluluk İl Özel İdarelerine aittir. Ancak bu sorumluluk, ağır tonajlı araçların neden olduğu tahribatın kamu kaynaklarıyla karşılanması anlamına gelmemektedir.

Böyle bir durumda İl Özel İdarelerinin alabileceği önlemler ve köy halkının talepleri bakımından şu hususlar önem taşımaktadır:

Yol tahribatına ilişkin protokol ve taahhütname: İl Özel İdareleri, sorumluluk alanındaki köy yollarını ağır tonajlı araçlarla kullanacak maden ve taş ocağı işletmeleriyle, yol kullanımından doğabilecek zararların giderilmesine ilişkin protokol yapabilir ve taahhütname alabilir. Bu kapsamda işletme; yolun kullanımından kaynaklanan tahribatın giderilmesi, asfaltlama, yama veya stabilize kaplama gibi bakım ve onarım giderlerini karşılamak ya da yolu eski hâline getirmekle yükümlü tutulabilir.

Tonaj ve dingil ağırlığı denetimi: Köy yollarında yolun taşıma kapasitesine uygun olarak gerekli trafik düzenlemeleri yapılmalı; tonaj ve dingil ağırlığı sınırlarının aşılmasının önüne geçilmelidir. Aşırı yüklü araçların denetimi konusunda ilgili kolluk birimleriyle koordinasyon sağlanmalıdır.

Çalışma saatlerinin düzenlenmesi: Taş ocağı ve benzeri işletmelerden kaynaklanan toz, gürültü ve trafik güvenliği sorunlarının köy halkını mağdur etmemesi için, yetkili idari makamlar tarafından gerekli çalışma ve ulaşım düzenlemeleri yapılmalıdır.

Güzergâhın değiştirilmesi ve alternatif servis yolu: Ağır tonajlı araçların köy yerleşim alanlarından geçmesinin önüne geçilebilecek alternatif bir güzergâh bulunması hâlinde, işletmenin kendisine ait bir servis yolu oluşturması veya mevcut alternatif güzergâhı kullanması sağlanmalıdır.

HEMA örneği ve yol tahribatı protokolü

HEMA Dış Ticaret A.Ş. tarafından Bartın İl Özel İdaresi Yol ve Ulaşım Hizmetleri........

© sendika.org