menu_open Columnists
We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close

E414: Bir sakızın içindeki savaş

11 0
23.09.2026

Marketten bir gazlı içecek alıyorsunuz…

Çocuğunuza bir şeker uzatıyorsunuz…

Belki sabah ilacınızı yutuyor, belki eşiniz rujunu sürüyor.

Hayatın sıradan anları…

Peki, bütün bu ürünlerin ortak bir hikâyesi olabileceğini hiç düşündünüz mü?

Üstelik bu hikâyenin kahramanı ne bir fabrika ne de büyük bir şirket…

Kahramanı, Afrika’nın ortasında yıllardır kanayan bir ülke: Sudan.

Ürün etiketlerinde çoğumuzun hiç dikkat etmediği küçük bir kod vardır: E414.

Gıda sanayisinin ‘Arap zamkı’ dediği doğal reçine…

Gazlı içeceklerden sakıza, ilaçtan kozmetiğe kadar yüzlerce üründe kullanılan vazgeçilmez bir hammadde.

Dünyadaki üretimin yaklaşık yüzde 80’i Sudan’dan geliyor.

Ve bugün bu reçine, yalnızca küresel ekonomiyi değil, Sudan’daki savaşı da besliyor.

Birleşmiş Milletler’in yayımladığı son rapor tam da bunu söylüyor.

Sudan’da akasya ağaçlarından toplanan Arap zamkı, silahlı grupların kontrolünden geçiyor. Üreticiler haraç vermeye zorlanıyor, mallar yağmalanıyor, ticaret yolları silahlı güçler tarafından denetleniyor. Bir kısmı Port Sudan üzerinden, bir kısmı ise Çad ve komşu ülkeler üzerinden kaçırılarak dünya piyasasına ulaşıyor.

Yani market rafındaki o masum ürünün arkasında, görünmeyen bir savaş ekonomisi işliyor olabilir.

Aslında mesele bir reçineden ibaret değil.

Daha doğrusu, Afrika’nın bitmeyen hikâyesi.

Çünkü yıllardır Afrika denildiğinde aklımıza aynı üç kelime geliyor:

Yoksulluk… Açlık… İç savaş…

Oysa gerçek tam........

© Şalom