Hayyam yaşarken hükümdâr kimdi?
‘Ömer Hayyam yaşarken ülkesinin hükümdarı kimdi?’ biliyor musunuz?
Şehrinizde, okulunuzda ya da çalıştığınız iş yerinde bu soruyu hiçbir kaynağa yönelmeden yanıtlayabileceklerin sayısı herhalde başlıktaki sözcük sayısından daha azdır.
Orası tamam da şimdi niye sordum ben bu soruyu?
İşte bu değerli yanıtı -ve yani esas gerekçeyi- bulabilmek için 2.Dünya Savaşı’nın başladığı yıla, 1940’ın Bursa’sına gidelim:
“1940 yılı sonbaharında Adalet Bakanlığı'ndan bir müfettiş Bursa Mahpushanesi'ni denetlemektedir.
Şair Nâzım Hikmet Ran’ın orada olduğunu pek tabii bilmektedir. Denetimi bitirdikten sonra cezaevi müdürüne:
-Şu Nâzım… Buradaymış, çağır da görelim, nasıl biridir?
der ve büyük ustayı ayağına çağırtır. Müdür koltuğuna kurulan müfettiş önce şairi tepeden tırnağa süzer…
-Demek Nâzım Hikmet sensin…
der ama oturması için yer göstermez. Kısa bir konuşma sonrası,
der. Nazım tam kapıdan çıkarken durur, müfettişe döner:
-Ömer Hayyam'ı duydunuz mu hiç?
diye sorar. Müfettiş hemen atılır:
-Kim duymamıştır ki Hayyam'ı?
-Peki, Hayyam zamanında İran hükümdarı........
