Αλεξάνδρα Παναγοπούλου

Η κουβέντα με τον Νικόλα Ανδρουλάκη δεν χωρά εύκολα στη φόρμα μιας κλασικής ερώτησης και απάντησης. Δεν ακολουθεί ευθεία γραμμή. Ξεκινά από το τσιγάρο που κόπηκε, περνά στο αλκοόλ, στον τζόγο, στα χρέη, στην βενζίνη, στον Μίσκιν, στον Θεό, στην καλοσύνη και καταλήγει στην Πάτρα και στην Αθήνα.

Ο ίδιος δεν μιλά για τον «Ηλίθιο» (ο οποίος θα παρουσιαστεί στο θέατρο Λιθογραφείον στις 13, 14 και 15 Μαΐου), σαν να πρόκειται απλώς για έναν ρόλο, αλλά τον αντιμετωπίζει σαν άσκηση. Σαν μια καθημερινή δοκιμή απέναντι στον φόβο, στην ανάγκη, στο μέτρο, στην επιθυμία να βοηθήσεις και στο όριο του πόσο μπορείς να αντέξεις.

«Ο τζόγος αυξάνει πάρα πολύ επικίνδυνα»

Πριν φτάσουμε στον Ντοστογιέφσκι, η συζήτηση περνά από τις εξαρτήσεις. Και ο Νικόλας Ανδρουλάκης τις βάζει σε ένα ευρύτερο κοινωνικό πλαίσιο. «Νομίζω ότι πίσω από όλα τα σχήματα στα οποία προσπαθούμε να βρούμε φοβερούς δαίμονες, πίσω από την κοινωνική βία, τις νευρώσεις, αυτόν τον αέναο θυμό, υπάρχουν πολλές τεράστιες εξαρτήσεις. Το αλκοόλ, ο τζόγος και τρίτα τα ναρκωτικά είναι τρεις μεγάλες μάστιγες. Και εξίσου μεγάλη εξάρτηση είναι και τα τεράστια χρέη και δάνεια».

Για τον τζόγο μιλά με ιδιαίτερη ανησυχία. Όχι μόνο ως εθισμό, αλλά ως μια νοοτροπία που απλώνεται σε όλο και περισσότερα πεδία. «Ο τζόγος αυξάνει πάρα πολύ επικίνδυνα. Και βλέπεις και απόψεις τύπου να κεφαλαιοποιηθεί, να κρατικοποιηθεί. Δηλαδή, αντί να δούμε πώς μπορεί η κοινωνία να απεξαρτηθεί από όλη αυτή την κατάσταση, προσπαθούμε να το κάνουμε καλύτερη business. Το οποίο είναι τρέλα».

Διαβάστε επίσης: Πάτρα: Ο «Ηλίθιος» του Ντοστογιέφσκι δια χειρός Νικόλα Ανδρουλάκη επιστρέφει στο Λιθογραφείον

Και μετά έρχεται εκείνο που τον ανησυχεί περισσότερο: η μετατροπή του μέλλοντος σε στοίχημα. «Στην Αμερική έχουμε πάει στο επόμενο στάδιο. Έρχεται και εδώ. Αυτό το “όλοι τζογάρουν μελλοντολογικά στο τι θα γίνει”. Από εκλογικά αποτελέσματα μέχρι πολεμικές καταστάσεις. Φτάνουν να τζογάρουν οι ίδιοι οι πολεμιστές. Όπως ήταν παλιά με τους αγώνες στο ποδόσφαιρο. Βλέπεις ότι αυτή η μανία, το αν είμαστε Πινόκιο ή Τζεπέτο, μας κάνει να κατασκευάζουμε πολλές τέτοιες καταστάσεις».

Η βενζίνη και το μέτρο

Η πρώτη ερώτηση μου γεννήθηκε κατά τη διάρκεια της συνομιλίας μας για να κλείσουμε τελικά το ραντεβού. Τον πέτυχα την ώρα που έβαζε βενζίνη στο αυτοκίνητο για να έρθει στην Πάτρα. “Το φουλάρεις και φεύγεις;” τον ρώτησα για να πάρω την απάντηση πως ποτέ δεν το φουλάρει γιατί δεν του αρέσει το «φουλάρισμα». Του φαίνεται υπερβολή. Σχεδόν σύμπτωμα. «Η υπερχείλιση, αυτό το full, μου φαίνεται λίγο κιτς. Μου αρέσει να υπάρχει μια αίσθηση μέτρου στα πράγματα».

Το λέει και το πάει αμέσως αλλού. Από το ρεζερβουάρ στη ζωή. Από τη βενζίνη στην αγωνία της εποχής. «Από τη στιγμή που δεν είμαστε σε πολεμική κατάσταση αγωνίας, να φτάσουμε στις αναθυμιάσεις, μου αρέσει το να βάλω καύσιμο έχοντας πίστη ότι θα ξαναβρώ να ξαναβάλω. Μου αρέσει να μην είμαι τίγκα. Και προσπαθώ να μην είμαι με την τελευταία σταγόνα, σε μια οριακή κατάσταση αγωνίας».

Για τον ίδιο, αυτή η ακραία σχέση με τα πράγματα δεν είναι αθώα. «Έχουμε γεμίσει στην εποχή μας, και σε παλαιότερες, από ένα συλλογικό passive-aggressive. Το οποίο είναι να ζούμε σε ακραίες καταστάσεις και συνήθως να τις μετακινούμε στους άλλους. Αργούμε σε ραντεβού επειδή έχουμε iPhone να στείλουμε μήνυμα “παρκάρω, φτάνω, έρχομαι”, αντί να προσπαθήσουμε να φτάσουμε στην ώρα μας. Να μην αργήσουμε, αλλά ούτε να πάμε και πολύ νωρίς και να φέρουμε στον άλλον το ότι άργησε ενώ δεν άργησε».

Αυτό που τον ενδιαφέρει είναι να υπάρχει αλήθεια ακόμη και στο «δεν μπορώ». «Αν δεν μπορέσουμε, να πούμε “ρε εσύ, δεν μπόρεσα” και να το εννοούμε. Γιατί στα πολλά “δεν μπορώ”, “δεν γίνεται”, “πρέπει”, είσαι ψεύτης. Αυτό είναι το δικό μου στοίχημα. Όταν δεν μπορώ πραγματικά, να έχω υπερβεί την προσπάθεια».

«Από τον Μίσκιν κράτησα όσα κόλλησαν πάνω μου»

Όταν η συζήτηση φτάνει........

© Pelop