Ortadoğu yine yanıyor. Ve ben bu satırları yazarken haritaların üzerinde dolaşan kırmızı okların, aslında insan hayatlarının üzerine düştüğünü biliyorum.

Harita üzerinde stratejik derinlik diye konuşulan şey, sahada bir annenin çocuğunu bodruma indirmesi demek. Jeopolitik dediğimiz kavram, çoğu zaman ekmeğin küçülmesi, elektriğin kesilmesi, umudun kararması demek.

İsrail ile ABD’nin İran’a yönelik saldırıları ve Tahran’ın verdiği karşılık… Bu tabloyu yalnızca askeri bir gerilim olarak okumak, meseleyi sığlaştırmak olur. Bu yaşananlar güç aklının, korku siyasetinin ve küresel hesaplaşmanın yeni perdesidir.

Ortadoğu’da hiçbir kriz “kim haklı, kim haksız” basitliğinde değildir. Çünkü bu coğrafyada hakikat, çoğu zaman güç dengelerinin arasına sıkışır.

Güvenlik Söylemi ve Güç Mimarisi

Washington ve Tel Aviv’in resmi gerekçesi açık: İran’ın nükleer programı, balistik kapasitesi ve bölgesel nüfuzu. Ön alıcı müdahale. Caydırıcılık. Güvenlik.

Ancak meseleyi biraz daha geriden, tarihsel bir mesafeden okumayı tercih ediyorum.

1914 yazında da Avrupa başkentlerinde kimse büyük bir savaş istemediğini söylüyordu. Herkes caydırıcılıktan, ittifaklardan ve güvenlikten söz ediyordu. Fakat o güvenlik dili, birkaç ay içinde insanlık tarihinin en yıkıcı savaşlarından birine kapı araladı.

Bugün Ortadoğu’da kullanılan kavramların dili ile o dönemin dili arasında ürkütücü bir benzerlik var.

Büyük güçler güvenlik derken çoğu zaman kendi güvenliklerini kastederler. İstikrar dediklerinde ise çoğu zaman kendi kurdukları düzenin devamlılığını…

Bu hamle yalnızca bir tehdit bertarafı değil; aynı zamanda yeni bir güç mimarisi kurma girişimidir. İran’ın oyun alanını daraltma, bölgesel nüfuzunu kırma ve yeni bir denge dayatma çabasıdır.

Bu, satranç tahtasında yapılan bir hamledir. Fakat satranç tahtasındaki taşlar insan hayatıdır.

Savaşın Değişen Doğası

İran’ın cevabı da gecikmedi.........

© Para Borsa