Çin felsefesinin temel taşı olan Tao felsefesi aslında bir Türk felsefesi mi? Taoculuğun büyük üstadı Lao Tzu’nun adlarına, kökenine ve Taocu kavramların kökenine baktığımızda öyle olduğunu görüyoruz. Duayen gazeteci yazar Kerem Çalışkan’ın kaleminden okuyalım bu gerçekleri.

Geçen aybaşında Kerem Çalışkan beni aradı. Odatv’deki yazılarımı ilgiyle takip ettiğini söyledi. Çok önemli bir şey hatırlattı. 2018 yılında Çin felsefesinin temel kitabı kabul edilen Tao Te Ching, onun yeni çevirisiyle Remzi Kitabevi'nde yayınlanmış. Çalışkan bu çalışma sırasında olgunun Türk köklerini apaçık fark etmiş. Aynı zamanda (eski bir Odatv’li olarak) bu konuda o tarihte kendisiyle yapılan röportaj Odatv’de yayımlanmış. O söyleşiden birçok bölümü aynen alayım, araya kendi notlarımı ekleyim.

YANG VE YİN KAVRAMLARI

“Taoizm Çin’de 5 bin yıllık bir felsefe. Tao Te Ching kitabı da 2.500 yıllık bir kitap. Çin’de kitabın ortaya çıktığı İ.Ö. 6. ve 4. Yüzyıllar Çu Hanedanı diye bilinen Hanedan’ın çöküş dönemi. Çu Hanedanı aslında Çin’e İ.Ö. 1000 yıllarında Batı’dan gelen Türk kökenli bir hanedan. Gelirken kendi ‘Gök Tengri/Gök Tanrı’ kültünü de beraber getiriyorlar. O antik dönemde Türk ve Çin kültürleri iç içe geçiyor. İki dilin sözcükleri birbirine karışıyor, birlikte yaşıyor. Ve ortak sözcüklerden günümüze kadar bir çok versiyon türüyor…

Yang ve Yin, hatta Tao, yani Çin’deki sesli söyleyişi ile ‘DAO’ sözcüğü, o antik dönemde Türkçe DOĞA sözcüğü ile aynı anlamda kullanılıyor. DOĞA’ya dönük yakarışlar ise, Çin’de DAO/DAU, Türkçe’de ise DUA sözcüğüne evriliyor.

YANG sözcüğü Türkçe YANGIN ve YANIK sözcüğünden türemiş. YİN sözcüğü de, Türkçedeki YİNİK, YENİK sözcüklerinin kökünde yatan temel öğe.

Olay şu: Antik dönem Çin’de dağın güneşli yüksek yüzüne YANG deniyor. Bu sözcüğün Türkçe YANGLU, YANGIN, YANIK, YANAN anlamlarından türediğini anlamak zor olmasa gerek. YANG, (YANGLI, YANIK) dağın yüksek AYDINLIK tarafı için kullanılan sözcükler.

YİN ise bunun karşılığı, dağın aşağıda, arkada, gölgede, karanlıkta kalan kısmı için kullanılıyor. Türkçede bu sözcüğün YİNİK, İNİK, YENİK, YEĞNİ gibi çeşitli açılımları ve türevleri olduğu da bilinmektedir. YEGNİ/YEĞNİ daha sonra Türkçede hafif, alçak, düşük, ince anlamlarında da kullanılmış ve günümüze kadar gelmiştir.

YANG; aydınlığı, erkek unsuru, dağın yüksek tarafını simgeler, YİN ise dişi öğedir, doğada vadiyi, derin, kuytu, karanlık unsuru........

© OdaTV