Utanç taraf değiştiriyor
36 yaşındaki İspanyol oyuncu Barbara Mestanza, 2015 yılında uğradığı cinsel saldırının ardından verdiği altı yıllık hukuk mücadelesini “Sucia: Neden Hiçbir Şey Yapmadın?” adlı belgesele taşıdı.
Mestanza’nın Marc Pujolar ile birlikte yönettiği film, İngiltere’de düzenlenen Sheffield DocFest’in Uluslararası Yarışması’nda Büyük Jüri Ödülü’nü kazandı. Akademi tarafından akredite edilen ödül, filmi Oscar değerlendirmesine girebilir hale getirdi.
Neredeyse sıfır bütçeyle, cep telefonları ve bilgisayarlarla çekilmeye başlanan belgesel, projeye daha sonra katılan ortakların desteğiyle 117 bin avroluk bütçeye ulaştı. Mestanza dava henüz sonuçlanmadan kamerayı açtı; altı yıl süren yargı sürecini, psikolojik değerlendirmeleri, bekleyişi ve doğruyu söylediğini kanıtlama çabasını kayda aldı.
Belgesel yalnızca saldırı anını anlatmıyor. Saldırıdan sonra başlayan ve kimi zaman yıllarca süren ikinci mücadeyi de görünür kılıyor.
Filmin adı ise bu mücadelenin merkezindeki soruyu taşıyor:
“Neden hiçbir şey yapmadın?”
YANLIŞ KİŞİYE SORULAN SORU
Cinsel saldırıya uğrayan kadınların karşısına çıkarılan bu "Neden" ile başlayan sorular değişse de işaret edilen kişi değişmiyor.
Failin ne yaptığı geri plana çekilirken kadının ne yaptığı, ne yapmadığı ve neden beklenen biçimde davranmadığı tartışılıyor. Şiddete uğrayan kadın, yaşadıklarını anlatmanın yanında kendi davranışlarını da açıklamak zorunda bırakılıyor.
Şikayet etmesi bekleniyor; şikayet ettiğinde ise ifadesini, hafızasını ve tepkilerini tekrar tekrar kanıtlaması isteniyor.
Mestanza’nın belgeseli tam olarak bu sürece odaklanıyor. Şikayetin ardından gelen bekleyişi, saatler süren değerlendirmeleri ve bir kadının doğruyu söylediğini ispatlamak zorunda bırakılmasını gösteriyor.
Mestanza şikayette bulunmanın önemli olduğunu ancak bunun her kadın için zorunlu bir yol olarak sunulamayacağını söylüyor.
Mestanza’nın karşısına çıkarılan “Neden hiçbir şey yapmadın?” sorusu, Fransa’da Gisèle Pelicot’ya başka bir biçimde yöneltildi:
“NASIL FARK ETMEDİN?”
Gisele Pelicot, eşi Dominique Pelicot tarafından yıllarca ilaçlarla uyuuşturuldu ve internet üzerinden ulaştığı erkekler tarafından tecavüze uğradı. O anlarda Dominic Pelicot her şeyi kaydediyordu.
Gisele Pelicot yaşananları hatırlamıyordu, çünkü görüntülerde bilinci kapalıydı. Buna rağmen yargılama sırasında sorgulanan konulardan biri, on yıl boyunca........
