Türkiye’de gençlik uzun süredir yalnızca işsiz değil; aynı zamanda yönsüz, güvencesiz ve geleceksiz bırakılmış durumda. Eğitim sistemiyle çalışma yaşamı arasındaki bağın kopması, diplomaların değersizleşmesi, genç emeğinin ucuz işgücü deposuna dönüştürülmesi ve sendikal örgütsüzlük; bugün milyonlarca gencin hayatını belirleyen temel gerçeklikler haline geldi. DİSK/Genel-İş Araştırma Dairesi’nin yayımladığı “Türkiye’de Genç İstihdamı Raporu”, tam da bu nedenle yalnızca ekonomik bir veri seti değil; Türkiye’nin geleceğine dair ciddi bir toplumsal alarm niteliği taşıyor.

Rapordaki en çarpıcı veri şu: Türkiye’de 15-24 yaş arası 2 milyon 684 bin genç ne eğitimde ne istihdamda yer alıyor. Başka bir ifadeyle her dört gençten biri, hem eğitim sisteminin hem de çalışma yaşamının dışında kalmış durumda. Uluslararası literatürde “NEET” olarak tanımlanan bu kategori, yalnızca işsizliği değil; toplumsal dışlanmayı, umutsuzluğu ve gelecek kaybını ifade ediyor.

Ve bu tablo artık geçici değil, yapısal.

Üniversite Diploması Yoksulluğa Karşı Koruma Sağlamıyor

Raporun en sarsıcı yönlerinden biri, yükseköğretim mezunları arasındaki işsizlik oranlarına ilişkin veriler oldu. TÜİK’in 2025 verilerine göre gençler arasında en yüksek işsizlik oranı üniversite mezunlarında görülüyor. Üniversite mezunu gençlerde işsizlik oranı yüzde 23,5 seviyesine ulaşmış durumda. Yani yaklaşık her dört üniversite mezunu gençten biri işsiz.

Bu veri, uzun yıllardır sürdürülen “her şehre bir üniversite” politikasının yarattığı yapısal sonuçları yeniden gündeme taşıyor. Çünkü Türkiye’de yükseköğretim niceliksel olarak büyürken, mezunların niteliklerine uygun iş alanları aynı ölçüde genişlemedi. Üniversiteler birer bilim ve üretim merkezi olmaktan çok, genç işsizliği geçici olarak görünmez kılan bekleme salonlarına dönüştü.

Bugün Türkiye’de diploma, eskisi gibi sınıf atlama garantisi sunmuyor. Aksine birçok genç için diplomalı işsizlik, yeni normal haline geliyor.

Daha dikkat çekici olan ise meslek lisesi mezunlarının işsizlik oranının üniversite mezunlarından düşük olması. Rapora göre meslek lisesi mezunlarında işsizlik oranı yüzde 13,1 seviyesinde. Bu durum, teknik beceriye dayalı alanların piyasada daha hızlı karşılık bulduğunu gösterse de, meselenin özü burada değil.

Çünkü sorun yalnızca “iş bulmak” değil; insanca yaşanabilecek, güvenceli ve sürdürülebilir bir iş bulabilmek.

Bugün gençlerin önemli bir........

© Nokta Haber Yorum