Modern devlet, yalnızca hukuk üreten ve uygulayan tarafsız bir mekanizma değildir; aynı zamanda hafızayı şekillendiren, görünürlüğü ve görünmezliği düzenleyen, hakikatin sınırlarını belirleyen bir iktidar aygıtıdır. Bu perspektiften bakıldığında, zorla kaybetme vakaları yalnızca adli süreçlerin konusu değil; aynı zamanda siyasal ve toplumsal ilişkilerin en yoğun biçimde kristalleştiği kritik düğüm noktalarıdır. Gülistan Doku vakası, bu düğümün Türkiye bağlamındaki en çarpıcı örneklerinden biri olarak karşımızda durmaktadır.

Tunceli: Bastırılmış Hafızanın Coğrafyası

Dersim olarak tarihsel ve toplumsal bellekte yer eden, resmî adıyla Tunceli, yalnızca bir coğrafi bölge değildir. Burası; bastırılmış hafızaların, devlet-toplum gerilimlerinin ve süreklilik arz eden sessizlik rejimlerinin mekânıdır. Dersim Tertelesi’nden günümüze uzanan tarihsel süreklilik, bu coğrafyada devlet şiddetinin kolektif bellekte farklı bir anlam kazanmasına yol açmıştır.

Bu bağlamda Gülistan Doku’nun kayboluşu, sıradan bir adli olay olmaktan çıkarak daha geniş bir siyasal çerçeveye oturur. Doku’nun kaybolduğu süreç, bu coğrafyanın tarihsel yüküyle birlikte değerlendirilmeden anlaşılamaz.

Devlet, Görünürlük ve Kayıp Olgusu: Hakikatin Sistematik Silinmesi

Zorla kaybetmeler ve faili meçhul dosyalar literatürü, devletin yalnızca şiddet uygulayan bir aktör olmadığını; aynı zamanda hakikati yöneten ve görünürlük rejimlerini düzenleyen bir yapı olduğunu ortaya koyar. Bu çerçevede kaybolmak, çoğu zaman fiziksel bir yok oluştan ziyade, olayın kendisinin sistematik biçimde silinmesi anlamına gelir.

Gülistan Doku dosyasında dikkat çeken unsurlar —kamera kayıtlarındaki belirsizlikler, soruşturma süreçlerindeki aksaklıklar, tanıklıkların sınırlılığı— bu silinmenin teknik araçları olarak okunabilir. Dosyanın yıllarca sürüncemede kalması ve süreçte ortaya çıkan çelişkiler, bu durumu yalnızca idari yetersizlikle........

© Nokta Haber Yorum