menu_open Columnists
We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close

Anneler Günü Kutlu Olsun! Bir de “Dişil ve Eril” Üzerine:

35 0
10.05.2026

Bugün 10 Mayıs 2026, Pazar.

Her yıl mayıs ayının ikinci pazarında kutlanan anneler gününe eriştik.

Kadim çağlarda, mayıs ayının doğada bahar, canlılık, doğurganlık çağrışımları yapması ana tanrıçalara adanan törenleri de beraberinde getirmişti. Kaynaklarda Antik Yunan ve Roma’da bu törenler vardı, dense de ben dünyanın her yerinde tanrının dişil yönüne dair benzer ritüellerin olduğunu söylemek isterim. Anadolu’da Kybele kültünü hatırlatmak isterim.

Mayıs ayı ile anne arasındaki ilişkiyi de şöyle izah edelim: Türkçedeki “mayıs” ayı, Latincede "anne, büyük anne, yaşlı kadın" anlamına gelen “Maia” sözcüğünden türemiştir. Bu kelime, Roma mitolojisinde Tanrıların elçisi Merkür'ün (Hermes) annesi olan tanrıça Maia'dan gelir. Romalılar, baharın gelişiyle birlikte bu ayı annelik ve bereketle ilişkilendirdikleri için yılın beşinci ayına Maius (Maia'nın ayı) adını vermişlerdir.

Modern Anneler Günü'nün hikâyesi ise 19. yüzyıl Amerika'sına dayanır: Ann Jarvis'in Vizyonu (1850'ler): Anna Jarvis'in annesi Ann Jarvis, Amerikan İç Savaşı sonrasında yaralı askerlere yardım eden ve toplumsal barışı teşvik eden bir aktivistti. 1850'lerde "Annelerin Dostluk Günü" adıyla savaşta karşı karşıya gelen aileleri barıştırmayı amaçlayan bir fikir ortaya attı. Ann Jarvis 1905'te vefat edince, kızı Anna Jarvis, annesinin bu fikrini hayata geçirmek için büyük bir kampanya başlattı. Politikacılara, iş insanlarına ve dini liderlere mektuplar yazarak anneleri onurlandıracak özel bir gün yaratılması için uğraştı.

Anna Jarvis'in çabaları sonucu ilk resmî Anneler Günü etkinliği, 10 Mayıs 1908'de Batı Virginia'daki Grafton'da bir kilisede düzenlendi. Annesinin 20 yıl boyunca Pazar okulu dersleri verdiği bu kilisede 407 kişinin katılımıyla gerçekleşen törende her bir anneye beyaz karanfil dağıtıldı.

Kısa sürede popülerleşen bu gelenek, 1914'te ABD Başkanı Woodrow Wilson tarafından Mayıs ayının ikinci Pazarı olarak resmen ilan edildi. Ardından........

© ngazete