Okula Saldırının "Bulaşması": Türkiye, Artık Bu Kavramla Yüzleşmek Zorundadır
Prof.Dr.İ.Hamit Hancı – Av.Dr.Alp Aslan
Adli Bilimciler Derneği
Siverek’te eski bir öğrencinin pompalı tüfekle okula girip 16 kişiyi yaralamasının ardından, ertesi gün (bugün) Kahramanmaraş’ta bu kez ölümcül neticeleri olan ikinci bir okul saldırısı yaşandı. Aynı gün Gaziantep Şahinbey’de Mimar Sinan Anadolu Lisesi önünde 15-16 yaşlarında dört şüphelinin bir öğrenciyi okul bahçesinden dışarı çağırıp kurusıkı tabancayla ateş açtığı, bir şüphelinin yakalandığı ve üçünün arandığı bildirildi. Okul saldırıları Türkiye’de hâlâ nadir görülüyor olabilir ama artık “bize olmaz” cümlesi gerçeklikle bağını kaybetmiştir.
Yıllardır Amerikan verileri üzerinden tartışılan ama bizim kamuoyumuzda yeterince ciddiye alınmayan bir kavram önümüze gelmektedir: "Contagion", yani bulaşma etkisi. Towers ve arkadaşlarının Contagion in Mass Killings and School Shootings (Toplu katliamlarda ve okul saldırılarında bulaşma ) başlıklı çalışması, ABD verileri üzerinde yaptığı modellemede, kitlesel öldürmeler ve okul saldırıları sonrasında benzer olayların olasılığında geçici bir artış bulunduğunu göstermiştir. Çalışmaya göre okul saldırılarında bu “bulaşıcı pencere” ortalama yaklaşık 13 gün sürmekte ve her olay en az 0,22 yeni olayı; ateşli silahla kitlesel öldürmeler ise ortalama 13 gün boyunca en az 0,30 yeni olayı teşvik etmektedir.
Bu bulguyu yanlış anlamamak gerekir. Çalışma, “bir haber çıktı, ertesi gün bire bir kopyası oldu” gibi kaba bir nedensellik kurmamaktadır. Yazarlar özellikle, "olayların coğrafi yakınlıktan çok zamansal yakınlık göstermesi ve anlamlı bir mekânsal kümelenme üretmemesi, bu örüntünün yerel mahalle etkisinden çok yaygın medya görünürlüğü ve sembolik taklit ile uyumlu olduğunu düşündürdüğünü" söylemektedir.
Türkiye’nin son 48 saatine bu gözle baktığımızda, önümüzde sadece üç ayrı asayiş haberi yoktur. Önümüzde, okulun bir anda “hesaplaşma sahnesi”ne dönüştüğü bir iklim vardır. Siverek’te, Kahramanmaraş’ta okullar hedef olmuş durumdadır. Gaziantep’te can kaybı yaşanmamış ve olay kurusıkı tabancayla gerçekleşmiş ama yine okul çevresi seçilmiştir.........
