Türkiye–Suudi Arabistan–Pakistan, Mekke Ortak Savunma Anlaşması'nı imzaladı.

Bizde Hukukçu ve Adli Bilimci Av.Dr.Alp Aslan'la bu ilginç gelişmeyi irdeledik.

7 Ağustos 2026 tarihinde imzalanan Mekke Ortak Savunma Anlaşması'nın en önemli hükmü, taraflardan birine yönelik silahlı saldırının üçüne yönelik saldırı kabul edilmesi.

Anlaşmanın tam metni ve özellikle yürürlüğe giriş, askerî yardımın otomatikliği, saldırının tespiti ve kuvvet kullanımının kapsamına ilişkin maddeler henüz kamuya açık değil.

Uluslararası kaynaklar da anlaşmanın İran savaşının devam ettiği son derece olağanüstü bir güvenlik ortamında imzalandığına dikkat çekmekte.

Anlaşmayla ilgili dikkat edilmesi gereken noktalar neler..

Birincisi, Türkiye bakımından TBMM'nin uygun bulması ve anayasal onay süreci tamamlanmadan anlaşmanın otomatik askerî yükümlülük yaratıp yaratamayacağı.

İkincisi, Türkiye'nin NATO Antlaşması ve BM Şartı'ndan kaynaklanan mevcut yükümlülükleriyle yeni savunma taahhüdünün çatışıp çatışmadığı.

Üçüncüsü ve en önemlisi, anlaşmanın gerçek konu ve amacının mevcut İran savaşına veya Pakistan'ın devam eden bölgesel çatışmalarına diğer tarafları otomatik biçimde dahil etmek olması hâlinde, saldırganlık yasağı niteliğindeki jus cogens normuyla çatışarak daha imzalandığı anda, yani ab initio, hükümsüz olup olmayacağı.

Önemli olan doğru yanıtları vermek değil doğru soruları sormak.

Bugünkü açık kaynaklarla 3. Ve sonuncu ihtimalin kesinleştiği söylenemez. Ancak anlaşmanın zamanlaması ve tarafların mevcut askerî pozisyonları, bu tartışmayı teorik olmaktan çıkarmakta.

Anayasa'nın 90. maddesine göre Türkiye adına yabancı devletlerle yapılan milletlerarası antlaşmaların onaylanması kural olarak TBMM'nin onaylamayı bir kanunla uygun bulmasına bağlı.

Anayasa'nın 92. maddesi de savaş ilanı ve Türk Silahlı Kuvvetlerinin yabancı ülkelere gönderilmesi konusunda TBMM'ye temel yetki vermekte. Maddenin milletlerarası antlaşmalardan kaynaklanan durumlara izin vermesi ise ancak Türkiye'nin söz konusu antlaşmaya anayasal usulle geçerli biçimde taraf olması hâlinde anlam taşımakta.

NATO Yönünden baktığımızda
Türkiye'nin NATO üyeliği başka devletlerle savunma anlaşması yapmasını kendiliğinden yasaklamamakta.

Ancak Washington Antlaşması'nın 1. maddesi........

© ngazete