Avrupa Birliği Temel Haklar Ajansı (FRA) 21 Nisan 2026 da Göç ve temel haklar Bülteni yayımladı.

2015'ten 2023'e kadar, göç ve sığınma ile ilgili temel haklar konularında düzenli olarak bültenler yayımlayan FRA , bu raporlamayı AB'nin 2024 Sığınma ve Göç Yönetimi Yönetmeliği kapsamında, Haziran 2026'da AB Göç ve Sığınma Paktı'nın uygulanması öncesinde yeniden başlattı.

Bülten, Ocak 2025 ile Mart 2026 sonu arasındaki göçmenlerin, sığınmacıların ve mültecilerin durumunu ele almakta, önemli gelişmeleri, devam eden sorunları ve yeni endişe alanlarını incelemekte.

Bülten değip geçmeyelim, Göç Yönetimi Yönetmeliği (AB) 2024/1351 (AMMR) 10 (2) (h) maddesi, Avrupa Komisyonu'nun genel göç durumunu değerlendirirken veya bir üye devletin göç baskısı altında olup olmadığını değerlendirirken FRA'nın üç aylık göç bültenlerini dikkate almasını öngörmekte.

Bunlarla ilgili bazı başlıkları ele alalım.

Rapora göre; Avrupa'ya ulaşmak için tehlikeli yolculuklara çalışırken birçok insan denizde ölmeye devam ediyor. Arama ve kurtarma kapasiteleri hâlâ yetersiz.

Göçmenlere ve mültecilere yardım eden sivil toplum aktörleri giderek daha düşmanca bir ortamla karşı karşıya kalmakta. Bazı Üye Devletlerde, sınırlarda göçmenleri ve mültecileri destekleyen STK'lara karşı önlemler daha kısıtlayıcı hale geldi ve bazı insani aktörler hukuki işlemlerle karşı karşıya.

Bu tür davaların çoğu beraat ile sonuçlansa da, FRA'nın düzensiz durumdaki göçmenlerin ve onlarla ilişki kuran kişilerin suç sayılma raporunda (2014) zaten belirtilen endişeleri devam etmekte. Rapor, yasaların göçmenlere ve mültecilere insani yardımın suç sayılmasını yasaklaması gerektiğini öne sürmekte.

Bazı üye devletler, göçmenleri ve mültecileri destekleyen STK'ların çalışmalarını kısıtlamak için önlemler aldı. Örneğin Yunanistan'da, Ağustos 2025'te, UNHCR (BM Mülteci Örgütü) ve İnsan Hakları Ulusal Komisyonu ortak bir açıklama yaptı mülteci ve göçmenlerle çalışan sivil toplumun zayıflatması konusundaki söylemlerden endişe duydu.

Mayıs 2025'te Macaristan, bir yasa tasarısıyla hükümet yetkisi olmadan yabancı destek alan aktörleri hedef alarak sivil toplum çalışmalarını tehdit etti. STK Transparency International'a göre. Polonya, insani aktörlerin Belarus sınırına erişimini kısıtlayan dışlama bölgesini yeniden başlattı ve STK'ların yardım sağlama kapasitesini kısıtladı

Göçmenlere ve mültecilere yardım eden bireylere karşı yasal işlemler devam etti, çoğu beraat ile sonuçlandı ama hepsi değil. (Yunanistan Örneği)

İtalya'da, denizde arama ve kurtarma operasyonlarına katılan insani yardım aktörlerine karşı adli işlemler gerçekleşti.

AB hukuki ve politika çerçevesinde,
Geri göndermeme ilkesi, insanları zulüm veya ciddi zarar riskine geri dönmekten korumaktadır. Mülteci korumasının temel taşıdır. AB hukuklarında Üye devletler, sınırlarda temel hak ihlallerine dair iddiaları araştırmalıdır.

Ancak rapora göre, Sınırlarda ciddi hak ihlalleri devam etmekte ve hesap verebilirlik düşük kalmakta.

Belarus-AB sınırlarında 32 kişinin öldüğü veya kaybolduğu bildirilmekte. Batı Balkan güzergahında en az 22 kişi hayatını kaybettiği veya kaybolduğu belirtilmekte.

Kötü muamele, ve aşırı güç kullanımı iddiaları, devam etmekte.

Denizdeki teknede bulunan göçmenlere müdahaleler sorun teşkil etmekte (Yunanistan, Kıbrıs,Fransa, İspanya). Bazılarıyla ilgili yasal süreçler başladı

AB düzeyinde, Frontex Temel Haklar Ofisi, Ocak 2024'ten Haziran 2025'e kadar Frontex'in operasyonel faaliyetlerinde temel hak ihlallerini iddia eden 69 ciddi olay raporunun tamamlandığını FRA'ya bildirdi. 53 davada temel hakların ihlal edilebileceğini veya temel hakların ihlallerine dair güçlü kanıtların bulunduğunu........

© ngazete