Geleceği değil geçmişi düşünmek
Size üç politikacıdan söz edeceğim:
İngiltere Başbakanı Theresa May, ABD Başkanı Joe Biden ve İtalya Başbakanı Silvio Berlusconi…
Farklı dönemlerde siyaset yaptılar ancak üçü de geri çekilmenin, yenilgiyi kabul etmek anlamına geldiğini düşündü:
Geri dönülmesi gereken noktayı göremediler. Son bir hamlenin gidişatı değiştireceğine inandılar.
Ve son hamleleri, geride bıraktıkları mirası tartışmalı hale getirdi...
İlk bakışta aralarında hiçbir ortaklık yok gibi görünüyor. Ama davranış ekonomisi bu üç örneği aynı kavramla açıklıyor: Batık Maliyet Yanılgısı/Sunk Cost Fallacy…
-İnsan bazen geleceğe bakarak değil, geçmişe bakarak karar verir. Yıllarca harcadığı emek, zaman, itibar ve siyasi sermayenin boşa gitmesini kabullenemez…
Bu yüzden yeni şartlar değişmiş olsa bile, eski kararını sürdürmeye çalışır… Zihni, gelecekte elde edeceği kazancı değil, geçmişte yaptığı yatırımı kurtarmaya odaklanır.
İşte en büyük siyasi hata; yanlış karar vermek değil, yanlış olduğu görülen karardan zamanında vazgeçememektir!
CHP’de yaşanan kilidi açmanın anahtarı tam burası… Çünkü asıl soru, Kılıçdaroğlu’nun ne yaptığı değil, neden böyle tercih yaptığı...
CHP’ye dönmeden önce size bu kez siyaset dışından üç isim vereyim:
Nobel Ekonomi Ödülü sahibi Richard Thaler, Harvard Üniversitesi profesörü Max Bazerman ve Amerikalı yönetim bilimci Barry Staw...
Biri ekonomiyi, biri yönetim bilimini, diğeri insan davranışını inceledi. Ortak vardıkları sonuç şuydu:
-İnsanlar bir kararın yanlış........
