Trump'ın Ocak 2025'te başlayan 2. başkanlık dönemi, Haziran ortasında 18. ayını dolduracak. Bu 18 ay, dünyanın çivisini iyice yerinden oynatan bir icraat dönemi oldu. Kasım ayında yapılacak kısmi senato seçimleri pek çok şeyi değiştirebilir. Ne yazık ki Hürmüz savaşının başındaki Amerikan bombardımanıyla hayatını kaybeden 170-180 kız öğrenciyi yeniden hayata döndürmek mümkün değil. Ama fiilen Ocak 2030’a kadar devam edecek olan Trump kasırgasının siyasi ve iktisadi sonuçları, birçok yönden vahim olacağa benzer. Ocak ayında Venezuela’ya yapılan askeri müdahale ve Şubat ayından beri süren İran savaşının yarattığı piyasa arz zinciri baskısı ve enflasyonist tırmanma, dünya çapında yayılıyor. Tek kişinin kararıyla başlayan askeri müdahalenin, Birleşmiş Milletlerin(BM) kurumsal itibarı üzerinde yarattığı tahribat, belki zamanla bir reform ve yeniden yapılanma sağlayabilir. Ama bu fetret devrinin diğer uluslararası kurumlar ve düzenin işleyişindeki kurallar üzerindeki olumsuz etkisini onarmak zaman ve ciddi çaba Yaratıcı Yıkım Denilen Böyle bir şey Değil.

Trump, ABD’ni iklim ve nükleer silahların sınırlandırılması anlaşmalarıyla, Dünya Sağlık Örgütünden (WHO) çıkararak, dünyayı tehlikeli bir uçurumun kenarına getirdi. ABD’de aşı kampanyaları ile ilgili uygulamalar, kızamık gibi hastalıkların yayılmasına neden olurken, sesi artık gür çıkamayan WHO, çağın vebası Hanta virüsünün izlenmesinde bile etkin olmaktan uzak. Tabii anlaşmalardan çıkması, ABD nin, iklim ve nükleer silahsızlanma konularında gereken önlemleri almaktan vazgeçmesi ve başka ülkelere kötü örnek olması demek. Kurumsal katkı paylarını ödememesiyse, zaten uluslararası kurumları felce uğratacak ölçüde yıkıcı. “İyi bir müzakereci olma” iddiasıyla başlattığı inişli çıkışlı ticaret savaşlarının en büyük darbesi, G7 ve Dünya Ticaret Örgütüne(WTO) oldu. Trumpist ticaret savaşları, G7 içinde parçalanmaya yol açarken tarifelerle sürekli oynanması, çok taraflı kuralları çiğneyen belirsizlikler yarattı. "Önce Amerika" korumacılığı ile başlayan uluslararası iktisadi gerilim ve güvensizlik, tedirgin bir barış ortamı yaratınca, G7' üyeleri de,  çok taraflı değil, ikili ve sektör bağlantılı iş birliği anlaşmalarına yönelmeye başladı.

Müttefik, Müşteri mi?

Kurallara dayalı ticari ve siyasi ilişkilerin........

© Muhalif