Dünya nüfusunun sadece binde ikisini oluşturuyorlar ama son yüzyılda dünyayı değiştiren fikirlerin dörtte birinin altında onların imzası var. İstatistik bilimi için "şaşırtıcı bir sapma" gibi görünen bu tablo, aslında yüzyıllara dayanan bir hayatta kalma refleksinin sonucu.

Einstein’dan Marx’a uzanan bu çizgide, başarının arkasında genetik kodlar mı var, yoksa kütüphanelerin tozu mu?

Rakamlar bazen soğuktur, ama bazen de arkalarında devasa bir kültürel hikaye barındırırlar. Sosyologların ve tarihçilerin üzerine en çok kafa yorduğu konulardan biri de, demografik verilerle entelektüel etki arasındaki bu şaşırtıcı uçurumdur.

Yahudiler, yaklaşık 15 milyonluk nüfuslarıyla dünya genelinin sadece %0,2’sini (binde ikisini) oluşturuyor. Ancak 1901’den bugüne dağıtılan Nobel ödüllerine baktığımızda, kazananların " ila %’inin Yahudi kökenli olduğunu görüyoruz.

Peki, bu orantısız temsilin kaynağı ne? Cevap, sanılanın aksine "gizli bir el" değil, yüzyıllar içinde şekillenmiş, "sorgulayan zihin" geleneğinde saklı.

Zincirleri Kıran Zihinler: Marx, Kafka ve Diğerleri

Bu kültürel kodun en belirgin özelliği, sadece var olanı öğrenmek değil, var olanı kökünden değiştirmektir. Einstein’ın fizikte, Freud’un psikolojide yaptığı devrim, aslında çok daha geniş bir "paradigma yıkıcılar" listesinin sadece görünen yüzüdür.

Sistemi........

© Muhalif