Eğitim sistemindeki ABD ve Batı etkisi, yabancı uzman raporlarında görülmektedir. 1933 yılında ABD´den gelen ilk heyet “Türkiye´nin İktisadi Bakımdan Umumi Bir Tedkiki” başlığıyla altı ciltlik rapor hazırlamış, raporun altıncı cildinin ikinci bölümü Türk eğitim sistemine ayrılmıştır.

Türk eğitim sistemi hakkında ABD menşeli başka bir rapor, Prof. Dr. B. Parker´in yüz ayrı okuldaki gözlemlerinden oluşmaktadır. Eğitimdeki ABD etkisi, 1951 yılında Dickerman, 1952’de Kate Wolferd, Prof. Dr. John Rufi ve Roben J.Maaske’nin raporlarıyla devam etmiştir.

23 Ekim 1952 yılında Milli Eğitim Bakanlığı´nın daveti üzerine Türkiye´ye gelen ABD´li Ellswort Tompkins, ülkemizde 125 gün kalmış, Ankara, Adana, Bursa, İstanbul, Samsun, Sivas ve Konya´da orta dereceli toplam 97 okulda incelemelerde bulunmuş; Türk ve ABD eğitim sistemini karşılaştırmıştır. Bu dönemde ülkemize gelen ve rapor hazırlayanlardan birisi de Lester Beals´tır. 1955 yılında ülkemize gelen bir başka ABD´li uzman M.Costat´tır. Aynı yıllarda Elizabeth S.Gorvine´nin “Kız Teknik Öğretim Programları” hakkındaki raporu vardır.

Cumhuriyet´le birlikte eğitim sisteminin Batı´ya dönük hamleleri ve bu hamlelerdeki ABD etkisi yadsınamaz. ABD´li uzmanların Türk eğitim sistemini yönlendirmeye yönelik hazırladıkları raporlar, iki ülke arasındaki dini, kültürel ve ekonomik koşulların farklılıklarından dolayı olumsuz etkilerini de beraberinde........

© Milli Gazete