Zaman zaman yaptığı ilginç çıkışlarıyla eleştirsek de, o çok yönlü tarihçiliğiyle kuşkusuz kültür dünyamıza değer katan entelektüellerimizden birisiydi.

Bir süredir rahatsızlığı sebebiyle tedavi gören 78 yaşındaki Prof. Dr. İlber Ortaylı bir Cuma vakti, Ramazan-ı Şerif’in “Cehennemden Âzad Günleri”nde emaneti teslim etti.

Ortaylı, dünyanın değişik bölgelerine gerçekleştirdiği seyâhatlerinde biriktirip heybesine koyduğu “yitik emanetleri” kendisine has üslubuyla son dönemlerde bir seyyah gözüyle okurlarıyla paylaşıyordu. Eserleri ilgiyle okunan Ortaylı’nın daha mürekkebi kurumamış kitaplarını heyecanla okumuş, üzerine birkaç kelâm etme gereği duymuştum.Ortaylı’nın yazdıklarıma göz attığında kaşlarını çatıp, “hadi oradan sen de” sözlerinin arkasından tatlı tebessümüne maruz kalmamak mümkün mü... İşte meselenin özlü hikâyesi...

O bir tarihçi, o bir akademisyen, o bir hukuk tarihi profesörü, o bir seyyah, bir yazar, o bir fenomen... Beyefendinin o kadar çok titri ve meziyeti var ki, jonglör ustalığıyla hayatın her yerinde kullanıyor. Hele bir dili var; Türkçeyi, Almancayı, İngilizceyi, Fransızcayı, Rusçayı ve Farsçayı öyle tarzanca falan değil, beynelmilel konuşuyor.

Haydi böyle meziyetleri olan bir insanla gel de aşık at. Ne mümkün efendim; böyle birinin karşısında laf edecek olsak hemen cehaletimiz fâş olur. Hoca sinirlendirmeye gelmez!.. O konuşacak biz dinleyeceğiz, o yazacak biz okuyacağız!.. Uzun sözün kısası; Prof. Dr. İlber Ortaylı ne derse o!..

Ortaylı, hem bilge hem de popülerliği becerebilen meziyetlere sahip olduğu için zaman zaman özgüven patlaması yaşayıp, tarih ve yaşadığı topluma dair ilginç çıkışlar yapıyor. Geçtiğimiz günlerde bir programda teke tek sohbet ederken; bilerek, isteyerek ve dahi farkındalık oluşturmak için, “Bu Türk milleti cahildir. Tarih, coğrafya bilmezler” deyiverdi.

“Bu Türk milleti cahildir. Tarih, coğrafya bilmezler” ifadesi hocanın ağzından çıkar çıkmaz ekranda KJ, diyaloglarda tirat, sosyal medyada trend topic oldu. Sosyal medyasından tutun da café/kahvehane muhabbetlerine kadar her yeri salladı!..

Bu millete üstten bakanın, “aptal” diyenin haddi hesabı yok, bir de siz örselemeyin!.. Eğitim ve öğretim sisteminin içi boşsa Türk milleti ne yapsın!..

Tamam, entelektüelsiniz, alanınızda ender kişiliklerden birisiniz; fakat bir havasın avam tabakasını bu kadar yermesi hoş mu?.. Aheste aheste anlattığınız tarih ve coğrafya bilginize saygımız var. Fakat sizi besleyen, saygıda kusur etmeyen bu azîz millete de biraz nahif davranmak icap etmez mi?..

Ne yazsanız, ne söyleseniz ilgi görüyor; katıldığınız programlar reyting rekorları kırıyor, yazdığınız kitaplar bestseller listesine girip baskı üstüne baskı yapıyor.Bunlar kimlerin ilgi ve alâkası sayesinde oluyor?.. Sizin “cahil, tarih coğrafya bilmezler dediğiniz” Türk milletinin sayesinde.

Geçen yıl yazdığınız ve Kronik Kitap tarafından yayımlanan “Zaman Kaybolmaz” kitabınız kısa sürede 4. baskısını yapmış. Bunca ekonomik sıkıntıya rağmen insanlar, “İlber Ortaylı hoca yine ne yazmış...” diye merak edip, gidip çevir çevir sayfası bitmeyen hacimli kitabınızı almış, almaya devam ediyor.

Hayatınızın ilk atmış yılına tanıklık etmek, yetmiş beşinci yaş gününüze renk katmak için sayfaların hışırtısı arasında Türkiye sevdanıza eşlik etmiş... Hamuru sağlam insanlarla ahbap olmanıza, “Türk olarak doğmasaydım yine Türkoloğ olurdum” ikrarınıza, Akdeniz’den Karadeniz’e oradan Basra Körfezi’ne uzanan “Bütün Zamanlara Yolculuk”a çıkmış...

İkinci Dünya Savaşı yıllarında Kırım topraklarından kopan Şefika Hanım ve Kemal Bey’in Avusturya’da tanışarak evlenmesi ile başlayan (21 Mayıs 1947, Bregenz) “hikâyenin öznesi” olarak sizin henüz bir buçuk yaşındayken, Avusturya’dan İtalya’ya, oradan da gemiyle İstanbul’a gelişinize tanıklık etmiş...

Ardından “tarihçilik” tanımı yapmaya sıra geldiğinde, “Aslında tarihçilik, sanattır. Bir ilmi tarafı vardır. Ondan sonra ‘ilmin üstünde’ bir tarafı gelir” tanımlamanız........

© Milat