İslam’da en çok sorulan ve çoğu zaman yüzeysel cevaplarla geçiştirilen meselelerden biri de ibadet dilinin neden Arapça olduğudur. Özellikle Kur’ân sûrelerinin namazda Arapça okunmasının hikmeti, hem itikadî hem de dilbilimsel ve sosyolojik açılardan ele alınmayı hak eden derinlikli bir konudur. Bu mesele, sadece bir “dil tercihi” değil; doğrudan doğruya vahyin mahiyeti, ibadetin özü ve dinin evrenselliği ile ilgilidir.

1. İbadetin Tevkîfî Oluşu: Emredildiği Gibi Uygulama Esası

İslam’da ibadetler “tevkîfî”dir. Yani ibadetlerin şekli, zamanı, miktarı ve dili insan aklıyla belirlenmez; doğrudan vahiy ile tayin edilir. Namazın rekât sayısı, zekâtın oranı, haccın menâsiki nasıl keyfî olarak değiştirilemezse, ibadetin dili de değiştirilemez. Çünkü ibadet, kulun Allah’a karşı teslimiyetinin en somut göstergesidir. Bu teslimiyetin özü de “nasıl emredildiyse öyle yapmak”tır.

Bu noktada mesele, “neden Arapça?” sorusundan önce “ibadetin belirleyicisi kimdir?” sorusuna dayanır. Eğer ibadetin sahibi Allah ise, ibadetin formunu belirleme yetkisi de yalnızca O’na aittir. Kulun görevi, hikmeti kavrasa da kavramasa da teslim olmaktır. Nitekim Kur’ân’da bu hakikat açıkça ifade edilir: “O, yaptığından sorgulanmaz; fakat onlar sorgulanırlar.” (Enbiyâ 21/23)

2. Vahyin Dili ve Arapçanın Seçilmişliği

Kur’ân’ın Arapça olarak indirilmiş olması tesadüf değildir. Arapça, özellikle nüzûl döneminde sahip olduğu ifade gücü, kök sistemi, kelime türetme kapasitesi ve belâgat derinliği açısından son derece gelişmiş bir dildi. Bu dil, hem lafız hem de mana bakımından çok katmanlı anlamları taşıyabilecek bir yapıya sahiptir. Halen........

© Milat