Bir savaşın nerede olduğunu harita gösterir. Nereye ulaştığını ise bazen bir liman, bir gemi rotası, bir tahıl fiyatı anlatır.

12 Ağustos gecesi Karadeniz kıyısındaki Novorossiysk Limanı’na düzenlenen saldırı, yalnızca bir limanın hikâyesi değildi.

Rusya’nın önemli tahıl terminallerinden ikisi ağır hasar gördü ve faaliyetlerini durdurdu. Rusya dünyanın en büyük buğday ihracatçısı. Saldırının ardından küresel buğday fiyatlarında yaklaşık yüzde 3’lük yükseliş görüldü.

Aynı günlerde, binlerce kilometre güneyde Hürmüz Boğazı’ndan geçen gemilerin sayısı sekize kadar geriledi. Kpler sekiz, LSEG 11 geçiş kaydetti. Savaş öncesinde ise günlük trafik yaklaşık 130-140 gemi seviyesindeydi. Babülmendep’te 30 geçiş görülmesi, bazı gemilerin Hürmüz’den uzaklaşarak alternatif güzergâhlara yöneldiğine işaret ediyordu.

Kuzeyde tahıl, güneyde enerji.

Haritada birbirinden uzak iki nokta.

Hayatın hesabında ise birbirine yaklaşan iki gelişme.

Çünkü savaşın gerçek sınırı yalnızca cephede çizilen çizgi değil.

Bir fiyat hareket eder.

Ve savaş, haritada ilerlemeden de dünyaya doğru yürümeye başlar.

İşte burada harita yetmez.

Harita bize nerede olduğunu gösterir.

Hayat ise nereye ulaştığını.

Karadeniz’deki saldırı ile Hürmüz’deki gerilimi aynı savaşın parçaları olarak görmek elbette doğru olmaz. Biri Rusya-Ukrayna savaşının, diğeri Ortadoğu’daki çatışmanın parçası.

Fakat birbirinden uzak savaşların aynı hayatın içine dokunabildiğini görmek gerekiyor.

Karadeniz’den çıkan tahılın yolu Ortadoğu ve Afrika’ya kadar uzanıyor. Hürmüz’den geçen enerji ise yalnızca Körfez ülkelerinin değil, dünya ekonomisinin hesabını etkiliyor.

Bir tarafta gıda var.

Diğer tarafta enerji.

İkisinin arasında ise insan hayatının en temel ihtiyaçları.

Bu nedenle savaşın etkisini yalnızca vurulan binalarda aramak eksik kalıyor.

Bazen asıl iz, vurulan binada değil;

ulaşamayan gemide görülüyor.

Türkiye’nin bulunduğu yere biraz daha dikkatli baktığımızda bu tablonun bizim açımızdan anlamı da belirginleşiyor.

Karadeniz’in güneyinde, Akdeniz’in doğusunda ve Avrupa ile Asya arasındaki ulaşım ve enerji güzergâhlarının üzerinde bulunan Türkiye, değişen yolların yalnızca izleyicisi değil.

Enerji arz güvenliğini güçlendirmek amacıyla güzergâh........

© Milat