Son güncelleme: 4 Ağustos 2026 -

Tarık Çelenk ile Sağduyu (113) | Pisagor’dan Hegel’e estetik: Güzel nedir?

Tercih edilen kaynak olarak ekle

Sağduyu’nun bu bölümünde Tarık Çelenk’in konuğu sanat tarihçisi Dr. Nusret Polat oldu. Polat, Pisagor’dan Hegel’e uzanan Batı felsefe tarihinde estetik kavramının evrimini, estetiğin sanat dışındaki alanları nasıl etkilediğini değerlendirdi. 

Bu özet yapay zekâ tarafından hazırlanmış ve editör tarafından kontrol edilmiştir.

Tarık Çelenk, sanat tarihçisi Dr. Nusret Polat ile Batı felsefesi tarihinde estetik kavramının evrimini ele aldı.

Polat, Kant’ın estetik konusundaki etkisini vurguladı ve insanın estetik duyguya sahip olduğunu belirtti.

Pisagor’un matematik ve müzik ilişkisini anlatan Polat, evrenin müzikal bir sistem olduğunu ifade etti.

Aristoteles’in estetik anlayışının sanatı ve mimariyi etkilediğini belirten Polat, ölçü ve simetri kavramlarını vurguladı.

Hegel’e göre estetik kavramı, doğa ile değil sanat ile ilişkili olarak düşünülmelidir.

Tarık Çelenk, konuğu sanat tarihçisi Dr. Nusret Polat ile Pisagor’dan Hegel’e uzanan Batı felsefe tarihinde estetik kavramının evrimini, estetiğin sanat dışındaki alanları nasıl etkilediğini ele aldı. 

Immanuel Kant’ın estetik konusunda belirleyici bir figür olduğunu söyleyen Polat, “Kant’ın romantikleri de etkileyen ‘Yargı Gücünün Eleştirisi’ adlı bir kitabı var. Kitabında insan beyninde bir estetik duygusuna sahip olduğundan ve insanın rasyonel bir yargı olarak estetik ayrımı yapabildiğinden bahsediyor” dedi. Polat, “Ama Kantçı metafizik aklın sınırları dışında kalan alanı bilinmez kabul ediyor” diye ekledi. 

Polat, Pisagor’un matematik ve müzikle ilişkisine dair bir hikaye anlattı:

“Doğru olup olmadığı tartışılır ama Pisagor, bir demirci dükkanının önünden geçerken gelen seslere kulak kabartıyor. Çekiç sesleri kulağına müzikal bir ritim gibi geliyor. Biri vuruyor bir ses çıkıyor, diğeri vuruyor başka bir ses çıkıyor. Pisagor, neden böyle olduğunu sorguluyor. Dikkatli baktığında ise sesleri değiştirenin çekiçlerin ağırlığı olduğunu görüyor. Ağır olan çekiç daha kalın bir ses verirken, hafif olan çekiç daha ince bir ses veriyor. Ardından müzikte tellere bakıyor, tellerin uzunluğuna göre seslerin kalın ya da ince çıktığını görüyor. Aslında sayısal değerler müziği yaratıyor. Evren, armonisi ve bütünlüğü olan bir müzikal sistem.”

Aristoteles’e göre estetik anlayışın yalnızca sanatı değil mimari, insan davranışları gibi farklı alanları da etkilediğini belirten Nusret Polat, “Aristoteles’e göre, nasıl ki bir bina ölçülü yapılıyorsa, içinde bir simetri barındırıyorsa insan davranışları da bu şekilde olmalıdır. Mesela gidin Süleymaniye Camii’ne bakın, ne kadar mükemmel oranlarla yapıldığını görürsünüz. Aristoteles’de ‘Nikomakhos’a Etik’ kitabında insan davranışlarındaki ölçünün formülünü verir” dedi.

Hegel’in estetiği sanat kavramı ile düşündüğünü belirten Polat, “Hegel’e göre doğadaki hiçbir şey estetik olamaz çünkü doğadaki her şey bir şekilde insan kullanımı için vardır. Bu nedenle estetik kavramını sanat ile birlikte düşünür” diye konuştu. 

Medyascope'u destekle. Medyascope'a abone ol.

Medyascope’u senin desteğin ayakta tutuyor. Hiçbir patronun, siyasi çıkarın güdümünde değiliz; hangi haberi yapacağımıza biz karar veriyoruz. Tıklanma uğruna değil, kamu yararına çalışıyoruz. Bağımsız gazeteciliğin sürmesi, sitenin açık kalması ve herkesin doğru bilgiye erişebilmesi senin desteğinle mümkün.

Medyascope'u Google Haberler üzerinden takip edin

Medyascope'un mobil uygulamasını indirin

Tarık Çelenk / Diğer içerikleri

Tarık Çelenk yazdı: Mütedeyyin mahalle ve Davutoğlu

Tarık Çelenk ile Sağduyu (112): İslam düşüncesinde özgürlük, nedensellik ve bilim

Tarık Çelenk yazdı: CHP’ye “Kurtarın bizi”nden, Özel’e “Kurtar bizi”ne

Tarık Çelenk ile Sağduyu (111): Yeni dijital devrim, kaybolan meslekler ve temel vatandaşlık geliri 

Tarık Çelenk yazdı: Srebrenitsa’nın tohumları bir milleti inşa ederken

Tarık Çelenk ile Sağduyu (110): Servet ve sermaye ilişkisi

Haftanın en popüler içerikleri

Özgür Özel Medyascope’a konuştu: “Ne İmamoğlu’nun, ne Özel’in partisi; kalıba dökülecek değil, kabına sığmayacak YENİ Parti”

Üsküdar Belediyesi’ne operasyon: Sinem Dedetaş görevden uzaklaştırıldı

MasterChef şampiyonu şef Eren Kaşıkçı hayatını kaybetti

Mümtaz’er Türköne yazdı: Bin kilometrelik yol

Ruşen Çakır yorumladı: Sinem Dedetaş’ın suçu ne?

Odysseia’nın çevirmeni Emily Wilson, The Odyssey filmini topa tuttu: “Bu senaryonun herhangi bir bölümünü yazmış olmaktan utanırdım”

Avukat Alexey Rûyan Aydın hayatını kaybetti

YENİ Parti’ye hangi belediyeler geçti? İşte CHP’den istifa eden belediye başkanları

Sinem Dedetaş kimdir?

Mehmet Gürses yazdı | Öcalan ve muhalifleri: Kültüralist sığlık

Medyascope'un günlük e-bülteni

Editörlerimizin derlediği öngörüler, analizler, Türkiye’yi ve dünyayı şekillendiren haberler, Medyascope’un e-bülteni Andaç‘la her gün mail kutunuzda.

Medyascope'u destekle

©........

© Medyascope