İnsan, dünyada var olduğu günden beri düşünmeye başlamıştır. Ancak bu cümle yanıltıcıdır; çünkü her insan düşündüğü için insanlık ilerlememiştir.

Tarih, düşünenlerle düşünenleri seyredenlerin birlikte yaşadığı bir sahnedir. Bazıları düşüncenin zahmetine katlanmış, bazıları ise yalnızca biyolojik olarak var olmuş; yiyip içmiş, üremiş ve sessizce sahneden çekilmiştir. İnsanlığın düşüncesi evrimleşmiştir ama bu evrim, çoğunluğun değil, azınlığın emeğidir.

Düşünmeyen insan tarihte iz bırakmadığından, biyolojik olarak yaşamına devam ederken zihinsel olarak başlamamıştır. Dünyada milyarlarca insan yaşamakta, çok azı düşünmenin yükünü taşımaktadır. Geri kalanlar, insanlığın çoktan geçtiği evreleri kişisel yaşamlarında tekrar ederek varlıklarını sürdürmektedir.

İnsan, düşündüğünü sanan bir canlıdır. Aslında çoğu zaman sadece tepki verir. Bugün akıllı telefonlar, yapay zekâlar, uzay teleskopları kullanan insanla; ağlayınca meme bekleyen bebek arasında sandığımız kadar büyük bir fark yoktur. İnsan şunu çok iyi bilmeli: Düşünmen otomatik olarak gelişmez. İnsan büyür, ama zihni her zaman onunla gelmez.

İlkel hayvani beyin biyolojik olarak harekete geçtiği için bir gölge gibi hep insanla beraberdir. Açlık, korku, haz ve güvenlik ihtiyacı bu evrenin dilidir. İnsan burada düşünmez, yalnızca tepki verir. Bebek açken ağlar, yetişkin açken öfkelenir; aradaki fark çoğu zaman sadece kelime sayısıdır. Bugün trafikte küfür eden, sosyal medyada anında linç başlatan, en ufak tehdit algısında “yasaklansın” diye bağıran insan, biyolojik düşünmenin modern bir örneğidir. Beyin çalışır ama akıl devrede değildir; refleksler düşüncenin yerini alır. Dünya teknolojik olarak ilerlemiş, diplomasi masaları kurulmuş, kavramlar çoğalmış olabilir, fakat insan zihni hâlâ ilkel bir alarm sistemi gibi çalışmakta ve ne yazık ki günümüz dünyasının önemli bir kısmı, en kritik kararları bile bu ilkel biyolojik evrede kalarak almaktadır.

İnsan, büyüsel, sihirli bir dünyayı kendi........

© Medya Günlüğü