Türkiye’de 40 yılı aşkın Kürt savaşını geride bırakmaya dönük son 21 ayda çok önemli gelişmeler yaşandı. Bunların en dikkat çekicisi, PKK’nin 5-8 Mayıs 2025 tarihlerinde yaptığı kongrede fesih ve silah bırakma kararı almasının ardından, 11 Temmuz 2025’te Süleymaniye’deki Casene Mağarası’nda 30 PKK’linin katılımıyla gerçekleştirilen simgesel silah yakma töreniydi.

Bu gelişmelerin doğal bir sonucu olarak TBMM’de bu ay ilk yasal düzenlemenin yapılması bekleniyordu. Ancak ortada hâlâ bir taslak bulunmuyor. Bu nedenle düzenlemenin bir sonraki yasama yılına ertelenmesi ihtimali de güçlenmiş durumda.

Bu belirsizlik, toplumun farklı kesimlerinde ilk günden beri çeşitli nedenlerle var olan güvensizlikleri ve tedirginlikleri canlı tutuyor. Bu nedenle 21 ayını doldurmak üzere olan yeni çözüm sürecinin ara muhasebesini yapmak gerekiyor. Böyle bir değerlendirme, sürecin bundan sonraki daha zorlu aşamasının daha sağlam temeller üzerinde ve daha az sorunla ilerleyebilmesi açısından önem taşıyor.

Eski ezberler, yeni sürecin önündeki engel

Ahmet Şık’ın mart ayında yayımlanan ve “Kürt Meselesi: Kimlik İnkârı, Devlet Zihniyeti ve Yurttaşlık” alt başlığını taşıyan kitabında yaptığı “Kürt meselesine ayna tutma” çağrısı, bugün çözüm sürecinin 21 aylık seyrine de ayna tutmayı gerekli kılıyor.

Sürecin toplumsallaşmasını yavaşlatan en önemli sorunlardan biri, eski ezberlerin hâlâ belirleyici olmasıdır. Daha ilk günlerden itibaren sürecin nasıl adlandırılacağı konusundaki farklılıklar ve Türkiye’ye özgü çatışma çözümü modelinin taraflarca yeterince kavranamaması, gelişmelerin geçmiş deneyimlerin kalıplarıyla değerlendirilmesine yol açtı.

Oysa bugün gelinen noktada dünyada benzeri olmayan bir çatışma çözümü modelinin uygulandığı açıktır. Önce silah bırakma ve örgütün feshi yönünde adım atılmış, buna karşılık bunun gerektirdiği yeni siyasal yaklaşım, değerlendirme ölçütleri ve yapısal dönüşümler yeterince geliştirilememiştir. Eski dönemlerden miras kalan güvensizlikler........

© marksist.org