menu_open Columnists
We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close

Gençlik ve Ahlâk: Bilginin Ötesinde Bir İnşâ Meselesi

24 0
08.05.2026

Ülkemizde düşüncenin ağır bedeller ödediği dönemlerde, kalemini sadece yazmak için değil, yol göstermek için kullanan nadir isimlerden biridir Ali Fuat Başgil. Hukukçu kimliğiyle devletin yapısını, aydın kimliğiyle toplumun ruhunu, öğretmen yönüyle ise gençliğin istikametini dert edinmiştir. Başgil’in yazdıklarında tecrübenin, mücadelelerin ve ahlâkî bir duruşun süzülmüş hali vardır. İşte bu yüzden Başgil’i okumak, bir zihniyetle, bir karakterle ve bir hayat tavrıyla karşılaşmaktır. Bu karşılaşmanın en sade, en doğrudan ve en samimi hali ise “Gençlerle Başbaşa” adlı eserinde kendini gösterir.

Ord. Prof.Dr.Ali Fuat Başgil’in Gençlerle Başbaşa adlı güzide eseri, ülkemizde nesiller boyunca elden ele dolaşmış bir tür sessiz rehberdir. Üzerine çok konuşuldu, çok yazıldı; kimi onu bir ahlâk manifestosu gibi gördü, kimiyse nasihat tonunun ağırlığını tartıştı. Ama ilginç olan şuydu: Bu kitap, tartışmaların gürültüsünden çok daha sakin bir yerdedir. Bir odada, bir öğrencinin masasında, bir öğretmenin başucunda sayfaları hafif sararmış halde bekler. Ve her okunduğunda, çağ değişmiş olsa bile, aynı soruyu sorar: “Sen kendinle ne yapacaksın?”

Sorunun hâlâ canlı olması, kitabın asıl meselesinin zamana bağlı olmamasından geliyor. Başgil’in derdi sistemlerle, ideolojilerle ya da politik akımlarla değil, insanın kendi içindeki dağınıklıkladır. Kitap boyunca tekrar tekrar karşımıza çıkan irade, tembellik, kötü arkadaş, alışkanlık gibi kavramlar, birer soyut nasihatname olmasından ziyade insanın iç dünyasında dolaşan görünmez aktörlerdir. Başgil onları neredeyse roman karakteri gibi konuşturur. Tembellik sinsidir, arkadaş etkileyicidir, alışkanlık yapışkandır der. Bu dil, kitabı kuru bir öğütler hasılası olmaktan çıkarıp daha çok iç mücadelesi günlüğüne dönüştürür.

Günümüzün hengâmeli eğitim ve öğretim ortamında‘Gençlerle Başbaşa’yı yeniden düşününce, özellikle irade vurgusu dikkat çekici bir şekilde güncellik........

© Maarifin Sesi